biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Devlet & Siyaset
  3. III. Murad
Devlet & Siyaset · 1546–1595

III. Murad Kırım Hanlığı'na müdahale (1584)

III. Murad (Osmanlıca: مراد ثالث, romanize: Murād-i sālis; 4 Temmuz 1546, Manisa – 6 Ocak 1595, Konstantiniyye), divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradî, Osmanlı İmparatorluğu'nun 12. padişahı ve 91.

11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1546–1595
154615701595
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

III. Murad (Osmanlıca: مراد ثالث, romanize: Murād-i sālis; 4 Temmuz 1546, Manisa – 6 Ocak 1595, Konstantiniyye), divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradî, Osmanlı İmparatorluğu'nun 12. padişahı ve 91. İslam halifesidir. 27 Aralık 1574'ten 16 Ocak 1595'e kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti. Saltanatı boyunca sefere gitmemesine rağmen, en geniş sınırlara onun saltanatında ulaşıldı.

Şehzade Selim ve Nurbanu Sultan'ın oğlu olarak Manisa'da doğdu. 1558'de dedesi Kanuni Sultan Süleyman tarafından Akşehir Sancakbeyi olarak atandı. Babası II. Selim 1562’de Kütahya Sancakbeyi olmasından sonra ise Saruhan Sancakbeyi oldu. Babası II. Selim'in ölümünden sonra, 27 Aralık 1574'te tahta çıktı. İktidarının ilk yıllarında Vadisseyl Muharebesi ile Fas Seferi'nde kesin zaferler kazandı ve Fas'ı topraklarına kattı. Safevî hükümdarı Şah Tahmasb'ın ölmesinin ardından, iki devlet arasındaki ilişkiler gerildi. 1578'de başlayan Osmanlı-Safevî Savaşı, 12 yıl sonunda Osmanlı zaferiyle sonuçlandı ve Ferhat Paşa Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu, doğudaki en geniş sınırlarına ulaştı. 1579'da Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa, bir suikast sonucu öldürüldü. 1593'te Kutsal Roma İmparatorluğu ile sınır çatışmalarının artması üzerine Uzun Türk Savaşı olarak da bilinen Osmanlı-Avusturya Savaşı başladı. Savaş devam ederken, 16 Ocak 1595'te felç geçirerek hayatını kaybetti.

Hükümdarlığı süresince Sokollu Mehmed Paşa'nın etkisi altında kaldı. Sokollu'nun ölümünden sonra eşi Safiye Sultan, devlet yönetiminde etkili olarak kadınlar saltanatını devam ettirdi. III. Murad döneminde devletin toprakları yaklaşık 19,2 milyon km²'ye yükseldi ve en geniş sınırlara ulaşıldı. Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk rasathanesi olan Takiyüddin'in Rasathanesi, onun döneminde kuruldu. Murad, şiir ve hat sanatıyla ilgiliydi; İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi ve Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nde eserleri yer almaktadır.

02

Kırım Hanlığı'na müdahale (1584)

—Kırım Hanlığı'na müdahale (1584)

Azledildikten sonra isyan eden Kırım Hanı II. Mehmed Giray'ı cezalandırmak, Kırım Hanlığı'nda Osmanlı hakimiyetini tesis etmek ve yeni Han II. İslam Giray'ı tahta çıkarmak amacıyla 1584 yılında iki askerî harekât düzenlendi. Birinci harekâtta (Ocak-Haziran) Osmanlı birliklerine Özdemiroğlu Osman Paşa komuta ederken, Kılıç Ali Paşa kumandasındaki Osmanlı Donanması Kefe'ye çıkarma yaptı.

Başarıyla sonuçlanan birinci harekâtın ardından, bu defa idam edilen Mehmed Giray'ın oğulları Saadet Giray ve Safa Giray'ın (Rusya'nın da yardımıyla) Nogayların ve Don Kazakları'nın desteğini alarak, Eylül başında Kırım Hanlığı'nın başkenti Bahçesaray'ı saldırarak II. İslam Giray'ı yaralı bir şekilde Kefe'ye sığınmaya mecbur bırakmaları üzerine, Gazi Ferhad Paşa komutasındaki birlikler Kılıç Ali Paşa kumandasındaki Osmanlı Donanmasıyla nakledilerek Kefe'ye ikinci bir çıkarma yapıldı ve isyan bastırıldı.

1584 yılındaki müdahaleden sonra, Osmanlı padişahları Kırım hanlarını doğrudan tayin etmek suretiyle Kırım Hanlığı üzerindeki Osmanlı hakimiyetini sıkılaştırdılar. Ayrıca, II. İslam Giray zamanına kadar hutbelerde yalnız Kırım hanlarının adları okunurken, onun hanlığından itibaren ise hutbelerde ilk olarak Osmanlı padişahının sonra da Kırım hanının isimlerinin okunması kabul edildi.

III. Murad · diğer bölümler

← III. Murad profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

III. Murad Ahmed Paşa Bayram Paşa I. Mehmed I. Murad I. Selim II. Mehmed II. Murad II. Selim
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa

    “• Hümaşah Sultan • Hatice Sultan • Mihrimah Sultan - 1604'te Mirahur Ahmed Paşa ile evlenmiştir.”

  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor Bayram Paşa

    “İkinci izdivacını Sofu Bayram Paşa ile yapmıştır.”

  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor I. Mehmed
  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor I. Murad
  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor I. Selim
  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor II. Mehmed
  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor II. Murad
  • III. Murad hayat hikâyesinde anıyor II. Selim
04

Kaynaklar

11kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - III. Murad
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Taagepera, Rein (Eylül 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 498. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793. 19 Kasım 2018 tarihinde...
    escholarship.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. 12 (2): 223. ISSN 1076-156X. 20 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşiv...
    jwsr.pitt.edu · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "III. Murat kimdir?". www.biyografi.info. 23 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · www.biyografi.info · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "MURAD III". TDV İslâm Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
    islamansiklopedisi.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Mufassal Osmanlı Tarihi, Cilt: III, Tan Matbaası, s. 1288.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Osmanlı, taht sahibini seçme işini iyi yapamadı". Milliyet. 8 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · www.milliyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hanedan.org'dan bazı bölümler alınmıştır". 31 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2008.
    arşiv · www.hanedan.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Osmanlı'nın Hayaleti" sf. 149, Yeditepe Yayınevi. (2005).
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Osmanlı Tarihi", Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Türk Tarih Kurumu (2011), c.3, b.2, s. 3-5
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İnalcık, Halil, Devlet-i'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-III, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ocak 2018, s. 4.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “III. Murad” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

aynı alan · devlet & siyaset

II. Murad

Devlet & Siyaset · 1404–1451

aynı alan · devlet & siyaset

Tuğrul

Devlet & Siyaset

aynı alan · devlet & siyaset

Osman Gazi

Devlet & Siyaset · 1254–1324

Devlet & Siyaset alanındaki tüm profiller →