biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. İbrahim Hakkı Paşa
V · 1863–1918

İbrahim Hakkı Paşa Yaşamı

İbrahim Hakkı Paşa (1863, İstanbul – 29 Temmuz 1918, Berlin), V. Mehmed saltanatında 12 Ocak 1910 - 30 Eylül 1911 tarihleri arasında bir yıl sekiz ay on dokuz gün sadrazamlık yapmış Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamı ve diplomattır.

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
186318901918
Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

İbrahim Hakkı Paşa (1863, İstanbul – 29 Temmuz 1918, Berlin), V. Mehmed saltanatında 12 Ocak 1910 - 30 Eylül 1911 tarihleri arasında bir yıl sekiz ay on dokuz gün sadrazamlık yapmış Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamı ve diplomattır.

Meşrutiyet yıllarında Maarif ve Dahiliye Nazırlıkları yapan İbrahim Hakkı Paşa, 1910 yılında sadrazamlığın yanı sıra Hariciye ve Nafia Nezaretlerini de yönetmiş; Trablusgarp Savaşı sırasında istifa etmiştir. Devlet adamlığını sürdürürken çeşitli konularda ders kitapları da kaleme almıştır.

02

Yaşamı

—Yaşamı

1863 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Kafkasya göçmeni olan Gürcü asıllı İstanbul Şehremaneti Meclis Reisi (Belediye Meclisi Başkanı) Mehmed Remzi Efendi'dir.

1882'de Mülkiye Mektebi'ni bitirdi. 1884'te Mâbeyn-i Hümâyun tercümanı oldu. II. Abdülhamid'e polisiye romanlar çevirdi. Bir yandan da Hukuk ve Ticaret Mekteplerinde dersler verdi. 1894'te Babıâli Hukuk Müşavirliğine getirildi. 30 kadar diplomatik komisyonda başkan ve üye olarak bulundu. İkinci Meşrutiyet'in ilânından önce Girit ve Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderildi.

1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanından bir gün önce kurulan 7. Sait Paşa kabinesinde Maarif Nazırı, iki gün sonra kurulan Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa kabinesinde Maarif ve Dahiliye Nazırlıklarını üstlendi. Bu görevde kalmak istemediğinden Aralık 1908'de bakanlıktan ayrıldı. Osmanlı Devleti'nin Roma büyükelçiliği görevini üstlendi. 1909 sonuna kadar bu görevi sürdürdü.

Hüseyin Hilmi Paşa’nın sadrazamlıktan istifası üzerine 1910 yılında da sadrazam oldu. Aynı zamanda Hariciye ve Nafia Nazırlığını da birlikte yürüttü. 1911’de İtalyanların Trablusgarp’a saldırması üzerine bakanlıktan istifa etti.

1913 yılında İngiltere’ye giden İbrahim Hakkı Paşa, pek çok görüşme yapıp anlaşmalar imzaladı. I. Dünya Savaşı başlayınca İstanbul’a döndü.

1915'te Berlin Büyükelçiliği'ne atandı. Ek olarak 1917’de Meclis-i Âyan üyeliğine atandı. Brest Litovsk Barış Antlaşması'nın görüşmeleri sırasında Osmanlı heyetinde görev yaptı. Berlin'e döndükten kısa bir süre sonra 29 Temmuz 1918 günü yaşamını yitirdi. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Yahya Efendi Tekkesi'ne defnedildi.

Devlet adamlığının yanı sıra bilim alanında çalışmaları da olan İbrahim Hakkı Paşa, ders kitabı tarzında eserler yazmıştır.

İbrahim Hakkı Paşa · diğer bölümler

← İbrahim Hakkı Paşa profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1863

    İbrahim Hakkı Paşa (1863, İstanbul – 29 Temmuz 1918, Berlin), V.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1882

    1882'de Mülkiye Mektebi'ni bitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1884

    1884'te Mâbeyn-i Hümâyun tercümanı oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1894

    1894'te Babıâli Hukuk Müşavirliğine getirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1908

    1908 yılında II.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1909

    1909 sonuna kadar bu görevi sürdürdü.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1910

    Mehmed saltanatında 12 Ocak 1910 - 30 Eylül 1911 tarihleri arasında bir yıl sekiz ay on dokuz gün sadrazamlık yapmış Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamı ve diplomattır.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1911

    1911’de İtalyanların Trablusgarp’a saldırması üzerine bakanlıktan istifa etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1913

    1913 yılında İngiltere’ye giden İbrahim Hakkı Paşa, pek çok görüşme yapıp anlaşmalar imzaladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1915

    1915'te Berlin Büyükelçiliği'ne atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1917

    Ek olarak 1917’de Meclis-i Âyan üyeliğine atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1918

    Berlin'e döndükten kısa bir süre sonra 29 Temmuz 1918 günü yaşamını yitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1885 · ESER Medhal-i Hukuk-u Düvel,

Medhal-i Hukuk-u Düvel,

eser
1885 · ESER Tarih-i Hukuk-u Beyneddüvel,

Tarih-i Hukuk-u Beyneddüvel,

eser
1887 · ESER Tarih-i Umûmi, 3 cilt,

Tarih-i Umûmi, 3 cilt,

eser
1890 · ESER Küçük Osmanlı Tarihi,

Küçük Osmanlı Tarihi,

eser
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

İbrahim Hakkı Paşa Hüseyin Hilmi Paşa I. Abdülhamid II. Abdülhamid Kâmil Paşa V. Mehmed Perihan Çambel Mithat Cemal Kuntay
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • İbrahim Hakkı Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hüseyin Hilmi Paşa

    “Hüseyin Hilmi Paşa’nın sadrazamlıktan istifası üzerine 1910 yılında da sadrazam oldu.”

  • İbrahim Hakkı Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Abdülhamid
  • İbrahim Hakkı Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Abdülhamid
  • İbrahim Hakkı Paşa hayat hikâyesinde anıyor Kâmil Paşa

    “Sait Paşa kabinesinde Maarif Nazırı, iki gün sonra kurulan Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa kabinesinde Maarif ve Dahiliye Nazırlıklarını üstlendi.”

  • İbrahim Hakkı Paşa hayat hikâyesinde anıyor V. Mehmed
  • İbrahim Hakkı Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Perihan Çambel

    “Babası eski Türk Tarih Kurumu Başkanı ve milletvekili Hasan Cemil Çambel, annesi Sadrazam İbrahim Hakkı Paşa'nın kızı Ayşe Remziye Çambel'dir.”

  • İbrahim Hakkı Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Mithat Cemal Kuntay

    “1908 yılında kazandığı imtihan sonucu doktoraya başlayarak, hukuk idaresi dersi vermekte olan İbrahim Hakkı Paşa’nın asistanı oldu.”

06

Kaynaklar

4kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
12zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - İbrahim Hakkı Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Güneş, İhsan. Türkiye Büyük Millet Meclisi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayân ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri (PDF). ss. 690-691. 21 O...
    cdn.tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hasan Yüksek, 19. Yüzyıl Osmanlı Tarihçiliği, Temmuz 2006". 6 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2011.
    arşiv · www.belgeler.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Mustafa Ergün, II. Meşrutiyet Devrinde Eğitim Hareketleri (1908-1914), Ankara, 1996" (PDF). 18 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2011.
    arşiv · www.egitim.aku.edu.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İbrahim Hakkı Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Nevide Gökaydın

Ressamı ve grafikçisi · d. 1923

aynı alan · kültür & sanat

Atay Aktuğ

Kültür & Sanat · 1945–2026

aynı alan · kültür & sanat

Hayrullah Tâceddin Yalım

Mutasavvıf, şair ve dini musiki bestekârı · 1885–1954

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →