biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Halil Hâlid Bey
Yazar, diplomat, akademisyen ve Osmanlı Parlamentosu mebusuydu · 1869–1931

Halil Hâlid Bey Cambridge Üniversitesi Öğretim Üyeliği

Halil Hâlid Bey (1869; Ankara - 1931; İstanbul), Türk yazar, diplomat, akademisyen ve Osmanlı Parlamentosu mebusuydu. Birleşik Krallık'ta Cambridge Üniversitesi'nde ve Türkiye'de İstanbul Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmıştır.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1913–1931
186919001931
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim İlk üretimler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Halil Hâlid Bey (1869; Ankara - 1931; İstanbul), Türk yazar, diplomat, akademisyen ve Osmanlı Parlamentosu mebusuydu. Birleşik Krallık'ta Cambridge Üniversitesi'nde ve Türkiye'de İstanbul Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmıştır.

02

Cambridge Üniversitesi Öğretim Üyeliği

—Cambridge Üniversitesi Öğretim Üyeliği

Abdülhak Hâmid vasıtasıyla Elias John Wilkinson Gibb ile tanışan ve A History of Ottoman Poetry isimli çalışmasını hazırlarken kendisine yardımda bulunan Halil Hâlid, Gibb vasıtasıyla tanıştığı E. G. Browne'ın yardımıyla Cambridge Üniversitesi Special Board of Indian Civil Service’te Türkçe eğitmenliğine başladı (1902). Cambridge Üniversitesi’nde ders veren ilk Osmanlı vatandaşı olan Halil Hâlid, bu görevini daha sonra dışişleri personelinin yetiştirildiği Foreign Service Students Committe ve Board of Oriental Studies gibi Büyük Britanya Dışişleri kurumlarında sürdürdü. Ayrıca Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland’a üye seçildi. 1902 yılında Cambridge Pembroke College’da yüksek lisans yaptı, bir yandan da siyasî hukuk tahsili gördü.

1911'de Osmanlı topraklarına geri dönünceye kadar bu görevlerine devam eden Halil Halit Bey, Yıldız Sarayı'ndan kendisine teklif edilen “Sefâret Baş kâtipliği” ve “Baş Şehbenderlik” gibi görevleri kabul etmedi.

Halil Hâlit Bey, Cambridge Üniversitesi'nde görev yaptığı dönemde bazı seyahatlerde de bulundu. Bunlardan ilki 9 Ocak 1904 tarihinde başlayıp yaklaşık on üç ay süren ve 16 Şubat 1905 tarihinde sona eren Mısır ve Sudan seyahatidir. 1905'te Cambridge Üniversitesi Halil Hâlit Beyi, Cezayir'de toplanan Şarkiyatçılar Kongresi'ne aza olarak gönderir.

Halil Hâlid Bey · diğer bölümler

← Halil Hâlid Bey profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1869

    Doğum ve Erken Yıllar

    1869 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1876

    1876 yılında Meşrutiyetin ilanından kısa süre sonra Osmanlı-Rus Savaşı gerekçesi ile Meclis-i Mebûsan'ı dağıtan II.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1893

    Amcasının teşvikiyle önce Beyazıt Medresesi'nde üç yıl eğitim aldı, ardından Mekteb-i Hukuk'u bitirdi (1893).

    Eğitim tek kaynak
  4. 1894

    The Times gazetesinin İstanbul'daki muhabiri bir İngiliz'in yardımı ile 22 Nisan 1894 tarihinde Rusya'dan İngiltere'ye giden bir yük gemisine binerek İstanbul'dan ayrılır.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1896

    Muhalif görüşteki bu gazeteyle olan ilişkisini 5 Temmuz 1896 tarihli bir mektubunda şöyle ifade edecektir:

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1897

    15 Temmuz 1897'de, Sefir Antopolu Paşa ve müsteşar Rıfat Beyin hazır bulundukları bir ortamda Padişaha sadakat yemini ederek Londra BaşŞehbenderliği Şehbender Vekâleti görevine tayin edilir.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1898

    Abdülhamid'e, Basra Körfezi hakkında 7 Mart 1898 tarihinde bir rapor sunan Halil Hâlid, İngiltere'nin bölge hakkındaki emellerini oldukça iyi şekilde gözlemlemiş ve raporuna aktarmıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1901

    Sefaret yazışmalarından anlaşıldığına göre 1901 Şubat'ında, Londra'daki Osmanlı sefir ve konsolosu aleyhine Türkçe bir risâle neşrettiği için görevinden alındığı bilinmektedir

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1902

    Browne'ın yardımıyla Cambridge Üniversitesi Special Board of Indian Civil Service’te Türkçe eğitmenliğine başladı (1902).

    Eğitim tek kaynak
  10. 1903

    Halil Halit Bey'in Türkçeye Bir Türkün Ruznamesi ismiyle tercüme edilen hatıratı, Cambridge Üniversitesi’nde göreve başladıktan bir yıl sonra 1903 senesinde The Diary of a Turk adıyla basılmıştır.

    Eğitim tek kaynak
  11. 1904

    Bunlardan ilki 9 Ocak 1904 tarihinde başlayıp yaklaşık on üç ay süren ve 16 Şubat 1905 tarihinde sona eren Mısır ve Sudan seyahatidir.

    İlk üretimler tek kaynak
  12. 1905

    1905'te Cambridge Üniversitesi Halil Hâlit Beyi, Cezayir'de toplanan Şarkiyatçılar Kongresi'ne aza olarak gönderir.

    Eğitim tek kaynak
  13. 1908

    Abdülhamid, 24 Temmuz 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanı ile meclis seçimlerini yenileme kararı vermek zorunda kalmıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1911

    1911'de Osmanlı topraklarına geri dönünceye kadar bu görevlerine devam eden Halil Halit Bey, Yıldız Sarayı'ndan kendisine teklif edilen “Sefâret Baş kâtipliği” ve “Baş Şehbenderlik” gibi görevleri kabul etmedi.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1912

    Meclisin 4 Ağustos 1912'de feshi üzerine siyasî hayattan ayrılan Halil Hâlid Bey, yaklaşık bir yıl kadar sonra 19 Haziran 1913 tarihinde Hariciye Nazırı Said Halim Paşa tarafından Bombay Başşehbenderliği Cafer Beyin yerine atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Halil Hâlid Bey Gürkan Uygun I. Abdülhamid I. Bayezid I. Mahmud II. Abdülhamid II. Bayezid II. Mahmud Mehmed Tevfik Efendi
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor Gürkan Uygun

    “Halil Hâlid Bey, Payitaht: Abdülhamid dizisinde Gürkan Uygun tarafından canlandırıldı.”

  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor I. Abdülhamid
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor I. Bayezid
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor I. Mahmud
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor II. Abdülhamid
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor II. Bayezid
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor II. Mahmud
  • Halil Hâlid Bey hayat hikâyesinde anıyor Mehmed Tevfik Efendi

    “Halil Hâlid, henüz dokuz yaşındayken babasını kaybetti ve amcası Mehmed Tevfik Efendi'nin himayesinde büyüdü.”

05

Kaynaklar

5kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Halil Hâlid Bey
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "HALİL HÂLİD BEY". TDV İslâm Ansiklopedisi. 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2020.
    islamansiklopedisi.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Abdülhak Hamid Tarhan. Abdülhak Hamid’in Hatıraları. Dergah Yayınları. ss. 292-293.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Oyuncu Gürkan Uygun: Bir oyuncunun tek derdi, hayatı boyunca oynayabilmektir". Anadolu Ajansı. 14 Aralık 2019. 15 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2020.
    aa.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TRT 1 - Payitaht 'Abdülhamid' Oyuncuları | HALİL HALİD". TRT 1. 21 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2024.
    arşiv · www.trt1.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Halil Hâlid Bey” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    5 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →