biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Tiyatro
  3. Eşber Yağmurdereli
Yazar, senarist ve Hak Savunucusu · d. 1945

Eşber Yağmurdereli

Eşber Yağmurdereli, Türk yazar, senarist, şair ve insan hakları aktivistidir. Genç yaşta görme yetisini kaybetmesine rağmen hukuk eğitimini başarıyla tamamlamış, siyasi düşünceleri ve hak savunuculuğu nedeniyle uzun yıllar cezaevinde kalmış, bu süreçte ürettiğ...

Hayat çizgisi 3 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1999–2026
19451990bugün
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Eşber Yağmurdereli (d. 1945), Türk yazar, senarist, şair, öykü yazarı, aktivist.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1945

    Doğum ve Erken Yıllar

    1945 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1955

    1955 yılında bir havuz kazasında görme yetisini yitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1958

    1958 yılında lise öğrencisiyken körler okuluna gitti.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1963

    1963'te üniversite seçme sınavlarını üçüncülükle kazanarak Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1972

    Daha sonra Hukuk Fakültesini bitiren Yağmurdereli, 1972'de Samsun'da avukatlığa başladı.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1978

    13 Mart 1978'de THKP-C'nin Acilciler grubu kurucusu ve lideri olduğu iddiasıyla tutuklandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1986

    1986 yılında bir yarışmada "Pek Firaklı Bir Dağ Masalı" adlı öyküsüyle ilk ödülünü kazandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  8. 1991

    1 Ağustos 1991'de "şartlı tahliye" yasasıyla ceza evinden çıktı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1997

    Karar Yargıtay'da onanınca, daha önce, "şartlı tahliye" edildiği için 10 aylık hapis cezası daha önceki cezasının geri kalanıyla birleştirildi ve 1997 yılında 22,5 yıl hapis için tekrar ceza evine konuldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1998

    Karar, 16 Aralık'ta geri çekilince, sanatçı 1 Haziran 1998'de yeniden tutuklandı ve 18 Ocak 2001'de serbest bırakıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Yaşamı

1945 yılında Erzurum - Tortum'da dünyaya geldi. 1955 yılında bir havuz kazasında görme yetisini yitirdi. 1958 yılında lise öğrencisiyken körler okuluna gitti. Öğrenim görürken arkadaşlarıyla "Aydınlığa Doğru" adında bir dergi çıkardı. 1963'te üniversite seçme sınavlarını üçüncülükle kazanarak Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. 12 Mart darbesiyle üniversiteden uzaklaştırıldı. Daha sonra Hukuk Fakültesini bitiren Yağmurdereli, 1972'de Samsun'da avukatlığa başladı. Hüseyin Cevahir, Arkadaş Zekai Özger, Ahmet İnan, Haluk Şahin, Metin Güven, Gursen Topses ve Gün Zileli gibi arkadaşlarıyla Yeni Eylem adında bir dergi çıkardı. 1986 yılında bir yarışmada "Pek Firaklı Bir Dağ Masalı" adlı öyküsüyle ilk ödülünü kazandı.

13 Mart 1978'de THKP-C'nin Acilciler grubu kurucusu ve lideri olduğu iddiasıyla tutuklandı. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirme" fiilini düzenleyen 146. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Samsun Ağır Ceza Mahkemesi'nce müebbet hapis cezasına çarptırıldı. 1 Ağustos 1991'de "şartlı tahliye" yasasıyla ceza evinden çıktı. "Barış için 1 Milyon imza kampanyası"nın sözcülüğünü yaptı.

Yağmurdereli, 8 Eylül 1991'de İnsan Hakları Derneği (İHD) mitingindeki konuşması nedeniyle 10 ay hapis cezasına mahkûm oldu. Karar Yargıtay'da onanınca, daha önce, "şartlı tahliye" edildiği için 10 aylık hapis cezası daha önceki cezasının geri kalanıyla birleştirildi ve 1997 yılında 22,5 yıl hapis için tekrar ceza evine konuldu. Kamuoyunda oluşan büyük tepki sonucunda, 9 Kasım 1997'de, ceza infazı 1 yıl süreyle ertelenerek serbest bırakıldı. Karar, 16 Aralık'ta geri çekilince, sanatçı 1 Haziran 1998'de yeniden tutuklandı ve 18 Ocak 2001'de serbest bırakıldı.

02Ödülleri
  • İnsan hakları mücadelesinin en önde gelen isimlerinden Yağmurdereli'nin 13 buçuk yıllık cezaevi günlerinde yazdığı "Akrep" oyunu Ankara Sanat Tiyatrosu'nda sahneledi.
  • Akrep, Yağmurdereli'ye iki de ödül getirdi: 1998'de Sanat Kurumundan "bütün zamanların en iyi yazılmış oyunlarından", 1999'da İsmet Kuntay En İyi Oyun Yazarı ödülleri.
  • 1985'te Nelson Mandela'nın aldığı, Fransa'nın Bordeaux kentindeki İnsan Hakları Enstitüsü ile Avrupalı Avukatlar Derneği'nin verdiği Ludovic Trarieux ödülü 2000'de Yağmurdereli'nin oldu.
  • 8 Temmuz 2001 Görme Engelliler Satranç Turnuvası'nda da beşinci oldu.
  • Akrep; Altan Erkekli ve Fikret Kuşkan tarafından bir albüm olarak yayınlandı.
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Eşber Yağmurdereli Reşit Altan Erkekli
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Eşber Yağmurdereli kendi hikâyesinde anılıyor Reşit Altan Erkekli

    “Mitchelle - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1995: İnadına Yaşamak : Metin Balay - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1995: Kardeş Sofrası : Yeşim Doran - Ankara Sanat Tiyatrosu • 1996: Otobüs (oyun...”

05

Kaynaklar

3kaynak kaydı
3farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
10zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Eşber Yağmurdereli
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bianet". 24 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2014.
    eski.bianet.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Turkishculture web sitesi". 17 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2014.
    turkishculture.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Eşber Yağmurdereli” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    3 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Necip Tosun

Yazar ve Edebiyat Eleştirmeni · d. 1960

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Abdülhak Hâmit Tarhan

Şair, oyun Yazarı ve Diplomat · 1852–1937

aynı alan · edebiyat & tiyatro

Hasan Erkek

Oyun Yazarı, akademisyen ve Yazar · d. 1970

Edebiyat & Tiyatro alanındaki tüm profiller →