biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Cemal Süreya
Şair · yazar · çevirmen · devlet memuru · 1931–1990

Cemal Süreya Kitapları

Cemal Süreya, kimlik adıyla Cemalettin Seber (1931, Erzincan - 9 Ocak 1990, İstanbul), Türk şair, yazar ve çevirmen. Türk şiirinde modernist bir hareket olan İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden biridir. İlk şiir denemelerini ortaokulda eskizlerle, lisede ar...

Hayat çizgisi 9 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1959–1990
193119601990
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Cemal Süreya, kimlik adıyla Cemalettin Seber (1931, Erzincan - 9 Ocak 1990, İstanbul), Türk şair, yazar ve çevirmen. Türk şiirinde modernist bir hareket olan İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden biridir. İlk şiir denemelerini ortaokulda eskizlerle, lisede aruzla yapsa da asıl şiir çalışmaları üniversite yıllarında başlamıştır. Üvercinka (1958), Göçebe (1965), Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), Güz Bitigi (1988) ve Sevda Sözleri (1990) adlarındaki şiir kitaplarının yanı sıra deneme, eleştiri, günlük ve antoloji türlerinde de yazmıştır. Eserlerinde en sık işlediği temalar aşk, kadın, yalnızlık, sosyal ve siyasal eleştiriler, ölüm, tanrı düşüncesi, portreler ve manzum poetikadır. Ayrıca Fransızcadan kırka yakın kitabı Türkçeye çevirmiştir. Onüç Günün Mektupları (1990) dışında hiçbir yazısı veya şiiri, dergi ve gazetede yayımlanmadan kitaba dönüşmemiştir. Sosyalist bir dünya görüşüne sahip olan Süreya, Papirüs dergisini çıkarmış ve bu dergide edebî görüşlerini açıklamasının yanı sıra dergiyi bir aydın olarak fikirlerini ortaya koymak için araç olarak kullanmıştır.

Dersim İsyanı sebebiyle Erzincan'dan Bilecik'e göç etmek zorunda kalan Alevi Kürt-Zaza bir ailede dünyaya gelen Süreya, devlet memurluğu da yapmıştır. Dört defa evlenen Süreya, bunların dışında "Üvercinka" ve Tomris Uyar dâhil birçok kişiyle ilişkisi olmuştur. Sanat hayatı boyunca çeşitli mahlaslar kullanmış, çocukken kendisine verdiği "Cemal Süreyya" adını kullanırken girdiği bir iddia sonucu adındaki "y" harflerinden birini atmıştır. 9 Ocak 1990'da girdiği şeker koması sonucu ölmüş, cenazesi 11 Ocak'ta Şişli Camii'nde kılınan öğle namazından sonra Kulaksız Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.

Yazdığı kitaplarla 1959'da Yeditepe Şiir Armağanı (Üvercinka), 1966'da Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü (Göçebe) ve 1988'de Necatigil Şiir Ödülü (Sıcak Nal ile Güz Bitigi) kazanmıştır. Kitap-lık dergisinin Türkiye'nin kuruluşunun 75. yıldönümü sebebiyle 1998'de hazırladığı "75 Yılda 75 Kitap listesi"nde iki kitabıyla (Üvercinka ve Sevda Sözleri) yer almıştır. Ayrıca çocuklar için ele aldığı yazılardan oluşan ve daha sonra kitaplaştırılan Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 100 temel eser listesinde 30. sırada yer almıştır. 1991'den itibaren Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği tarafından Cemal Süreya Şiir Ödülü verilmektedir.

02

Kitapları

—Kitapları 20 kitap · kapaklı raf
20 kitap 1958 → 1997 · 39 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

Cemal Süreya · diğer bölümler

← Cemal Süreya profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1931

    Cemal Süreya, kimlik adıyla Cemalettin Seber (1931, Erzincan - 9 Ocak 1990, İstanbul), Türk şair, yazar ve çevirmen.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1938

    Ailesi, 1938 yılında Dersim harekâtı sırasında amcası Memo'nun valiyle takışması sebebiyle Dersim İsyanı sonrası bölgeden sürülünce Bilecik'e yerleşmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1939

    Hastalığı sebebiyle okula bir yıl geç başlayarak 1939'da 37.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1944

    Üvey annesi Esma Hanım'dan "kaçmak" için parasız yatılı sınavına girmiş ve sınavı kazanarak 1944-45 eğitim-öğretim döneminde Bilecik Ortaokulunda okumaya başlamıştır.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1947

    1947'de ortaokulu bitirdikten sonra 1947-48 döneminde İstanbul'daki Haydarpaşa Lisesinde parasız yatılı öğrenci olarak öğrenim hayatına devam etmiş ve bu dönemde aruz ölçüsüyle birkaç şiir yazma girişiminde bulunmuştur.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1950

    1950'de Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesinin maliye ve iktisat bölümünde okumaya ve bu dönemde şiirlerini yayımlamaya başlamıştır.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1952

    Süreya'nın babası bu evliliğe razı olmamasına rağmen Süreya, Seniha Hanım ile 1952'te nişanlanmış, ertesi yıl nikâhlanmış ve 7 Kasım 1954'te de evlenmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1953

    İlk şiiri "Şarkısı-Beyaz"ı, 8 Ocak 1953 tarihli Mülkiye dergisinde yayımlamıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1954

    1954'te mezun olduktan sonra teğmen olarak askerliğini yaparken fark derslerini de vererek hukuk diplomasını da almıştır.

    Eğitim tek kaynak
  10. 1955

    8 Ağustos 1955'te yapılan teftiş kurulu sınavını kazanarak 11 Ağustos 1955'te maliye müfettiş yardımcısı olarak İstanbul'a gitmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1956

    1956'da yayımlanan "Elma" şiirinin son dizesinde adının bir harfini attığını duyurarak bunun sebebini o tarihlerde belleğine çok güvendiğini, telefon numaralarını bile ezberinde tuttuğunu, bir telefon numarası yüzünden arkadaşıyla bahse tutuştuğu ve kaybettiği şeklinde belirtmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1957

    Babası Hüseyin Bey 1957 yılında bir trafik kazasında ölmüştür.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1958

    Üvercinka (1958), Göçebe (1965), Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), Güz Bitigi (1988) ve Sevda Sözleri (1990) adlarındaki şiir kitaplarının yanı sıra deneme, eleştiri, günlük ve antoloji türlerinde de yazmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1958 · ESER Üvercinka

Üvercinka

eser
1965 · ESER Göçebe

Göçebe

eser
1966 · ESER Mülkiyeli Şairler

Mülkiyeli Şairler

eser
1967 · ESER Aşk Şiiri

Aşk Şiiri

eser
1973 · ESER Beni Öp Sonra Doğur Beni

Beni Öp Sonra Doğur Beni

eser
1976 · ESER Şapkam Dolu Çiçekle

Şapkam Dolu Çiçekle

eser
1982 · ESER Günübirlikler

Günübirlikler

eser
1984 · ESER Uçurumda Açan (Sevda Sözleri içinde)

Uçurumda Açan (Sevda Sözleri içinde)

eser

Diğer eserler

1988Sıcak NalEser tek kaynak
1988Güz BitigiEser tek kaynak
1990Sevda Sözleri (bütün şiirleri)Eser tek kaynak
1990Onüç Günün MektuplarıEser tek kaynak
1991GünlerEser tek kaynak
1991Yüz İzdüşümler/Söz SenaryosuEser tek kaynak
1992Aydınlık Yazıları/PaçalEser tek kaynak
1992Oluşum'da Cemal SüreyaEser tek kaynak
1992Folklor Şiire DüşmanEser tek kaynak
1992Papirüs'ten BaşyazılarEser tek kaynak
1993Aritmetik İyi Kuşlar PekiyiEser tek kaynak
1997Güvercin CurnatasıEser tek kaynak
—PapirüsEser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Cemal Süreya Baki Süha Ediboğlu Ece Ayhan Enver Ercan Hilmi Ziya Ülken Kenan Evren Muzaffer Buyrukçu Şeyh Galip Sezai Karakoç
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Baki Süha Ediboğlu

    “Baki Süha Ediboğlu tarafından "tıknaz, orta boylu, esmer, kara kaşlı kara gözlü, hareketli bir insan" olarak betimlenmiştir.”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Ece Ayhan

    “Ece Ayhan'la 1987'de Şehir dergisinde yaptıkları "Kıyı Bucak" başlıklı konuşmalarda Beyoğlu 37.”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Enver Ercan

    “"Türkçe Bilenin İşi Rast Gider" ve "Edebiyatımızda On İnsan Bin Yaşam" adıyla iki bölümden oluşan kitapta ayrıca Enver Ercan'ın Süreya ile yaptığı bir röportaj yer almaktadır.”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Hilmi Ziya Ülken

    “1961'de Hilmi Ziya Ülken'in yeğeni Suna Lokman ile nişanlanmış ancak Süreya'nın Paris'e gitmesiyle evlilikleri ertelenmiştir.”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Kenan Evren

    “Maliye bakanına verdiği cevap ya da 12 Eylül Darbesi'nin mimarı olduğunu, sanata karşı tavır aldığını ve Türk Dil Kurumunu kapattırdığı için Kenan Evren'in Çankaya Köşkü davetini r...”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Muzaffer Buyrukçu

    “8 Ocak 1990'daki Gazeteciler Cemiyeti'ndeki son hâli, Muzaffer Buyrukçu tarafından "bitkin, zayıflamış ve tam bir moral çöküntüsü içinde" şeklinde aktarılmıştır.”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Şeyh Galip

    “Bir yerde Şeyh Galip'i, bir yerde Yunus Emre ve Pir Sultan'ı yoklayışım da bu kitaptadır.”

  • Cemal Süreya hayat hikâyesinde anıyor Sezai Karakoç

    “1964'te İstanbul'a atandıktan sonra hem edebiyata hem de dergi çıkarma işlemine ağırlık vermek için 31 Temmuz 1965 tarihinde Maliye Teftiş Kurulundan arkadaşları Sezai Karakoç ve D...”

06

Kaynaklar

9kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Cemal Süreya
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Doğum günü tam olarak belli değildir. Konuyla ilgili olarak "1931'de Erzincan'da doğdum. Bir doğum günüm yoktur benim." demiştir. Yıllar geçtikçe kendine bir doğum günü bulur: bir zamanlar 10 Ağustos derken başka bir zam...
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sevda Sözleri, ilkin Uçurumda Açan kitabını da içine alarak 1984'te yayımlanmış ve ardından "Bütün Şiirleri" alt başlığıyla 1990'da piyasaya sunulmuştur.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Süreya'nın amcası Memo, vali ile girdiği bir tartışma sonucunda Erzincan valisine tokat atar. Bunun sonuncunda da aile Bilecik'e göç etmek zorunda kalır.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Esma Hanım'ın yaptıkları sonucu Süreya, şu dizeleri yazmıştır: "Kuyuya sarkıtan kadın / saçından kavrayıp kız kardeşimi"
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şiir şu şekildedir: O yıllarda ülkemizde / Çeşitli hükümlerle / Yetmiş iki dilden / İkisi yasaklanmıştı: / İkincisi Türkçe.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Cemal Süreya'nın ölümüyle ilgili çeşitli görüşler ortaya atılmıştır. Bunlardan biri oğlu Memo'unun fiziksel şiddetine maruz kalıp başını bir cisme çarparak beyin kanaması geçirdiğidir. Hastane kayıtlarına "şeker koması"...
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Süreya, Asaf'ın "Bağırdım kan gibi aktı sesim" dizesinden etkilenmiştir.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yakın çevresine göre asıl neden "Üvercinka" başlıklı şiirinin esin kaynağı olan sevgilisidir. Şiirin yayımlanmasından kısa bir süre önce ayrılmışlardır.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Cemal Süreya” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    9 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Halis Erenoğlu

Şair, halk ozanı, derlemeci · 1938–2018

aynı alan · edebiyat

Necdet Açan

Gazeteci, yazar

aynı alan · edebiyat

Faruk Duman

Yazar · d. 1974

Edebiyat alanındaki tüm profiller →