Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa (1638 Bozok – Kasım 1698 Edirne), II. Ahmed saltanatında, 27 Mart 1693 - 14 Mart 1694 tarihleri arasında on bir ay on sekiz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.
Yaşamı
—Yaşamı
Bozok, Yozgat taraflarındandır. Babasının adı Derviş Mehmed'dir. "Küçük Sipahi" lakabı ile de anılır.
Yozgat bölgesinde görev yapan paşalar onu gayet usta bir binici (cundi) olarak tanıdılar. O zaman "Küçük Sipahi" lakabı verilmişti. Bu üstün mahareti dolayısıyla paşaların hizmetine girdi. IV. Mehmed zamanında cundi olarak kazandığı şöhretten dolayı Enderun'a alındı. Has Oda'da hizmet gördü. Çıkma yaptıktan sonra silâhdarlığa getirildi
Uzun süre silâhdarlık yaptıktan sonra 14 Ocak 1681'de yedinci vezirlik pâyesiyle kaptan-ı deryâ olarak atandı. Bu görevde iken Fransa ile bir kriz yasandı. Trablus eyaletine ait olan 9 kalyon bir büyük Fransa donanma filosu tarafından korsanlık yaptıkları nedeni ile kovalanmışlardı ve Sakız limanına sığınmışlardı. Bunları takip eden bir Fransa donanması filosu bunları ve Sakız limanını topa tuttu (23 Temmuz 1681). Bu top atışları dolayısıyla Sakız şehri hasar görüp sivil halktan 110 kişi öldü. Bozoklu Mustafa Pasa Kaptan-ı Derya olarak Osmanlı donanması ile Sakız'a geldi ve Fransız gemilerini ele geçirerek bunları müsadere etti. Fransa'nın İstanbul elçisi Fransa kralından Osmanlı hükûmetine çeşitli hediyeler ve bir özür mektubunu iletti ve Fransa'nın resmen Fransız gemilerinin yaptığı hasar için tazminat vermeyi kabul ettiğini bildirdi. Kaptan-ı Derya Bozoklu Mustafa Paşa bu tazminatının ödenmesini tamamlanmasına kadar yaklaşık 5 ay Sakız'da kaldı ve eline geçen Fransız gemilerini rehin tuttu.
Bu krizden sonra Kaptan-ı Derya Bozoklu Mustafa Pasa İstanbul'a döndü. Burada Venedik'e karşı yapılması muhtemel olan bir sefer için donanmanın hazırlanması çalışmalarına nezaret. Bu hazırlıklar için padişahtan 4 tanesi üç-ambarlı büyük ve 6 tanesi iki-ambarlı 10 kalyonun Tersane-i Amire'de inşa edilmesi için izin aldı. 1683 Aralık ayında Kaptan-ı Derya görevinden azledildi.
Özi Valisi ve Lehistan cephesi serdarı tayin edildi. Kırım Hanlığı kuvvetleriyle beraber Kamaniçe'yi Lehistan taarruzundan kurtardı. 1690'da Şam valisi oldu. Şam valisi iken Sultan İbrahim'in kızı olan Beyhan Sultan ile evlenerek saraya damat oldu. 1691'de Trablusşam valiliğine tayin edildi. 1692'de ikinci vezir unvanı verilerek rikab-ı humayun kaymakamlığına atandı.
Mart 1693'te ikinci vezir iken Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa'nın yerine 27 Mart 1693'te sadrazam oldu. Sadrazam iken serdar-ı ekrem olarak Avusturya seferine çıktı. (1690 yılında işgalden kurtarılan) Belgrad'ı yeniden kuşatan Duc de Croy komutasındaki Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ordusunu, yüksek sayıda esir de almak suretiyle, çekilmeye mecbur bıraktı. Bu kaleyi tamir ettirerek Edirne'ye döndü.
Avlanmaya meraklıydı ve II. Ahmet onun avla uğraşmaktan devlet işlerine zamanı kalmadığı ve işlere bakmadığını görüp 14 Mart 1694'te onu azletti. Yerine Sürmeli Ali Paşa sadrazam oldu.
Bozoklu Mustafa Paşa'nın önce ikinci kez Trablusşam valisi tayin edildi ise de oraya harekete geçmeden tutuklandı. Karısı Beyhan Sultan'ın araya girmesi ile padişah tarafından af edildi ve Sayda valisi olarak tayin edildi. 1696'da ikinci defa Şam valisi oldu. Temmuz 1697'de sadrazam Elmas Mehmet Paşa'nın Avusturya seferine çıkıp 11 Eylül 1697 tarihinde Zenta Muharebesi'nde şehit olması döneminde İstanbul'da sadaret kaymakamı görevini yaptı. Yeni sadrazam olarak Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa tayin edilince Boğaz Hisarı muhafızı yapıldı. Haziran 1698';de üçüncü defa Sadaret kaymakamı olarak görevlendirildi.
Bu görevde iken 7 ay sonra bir nuzül inmesi dolayısıyla hayat gözlerini yumdu. Cenazesi Edirne Üç Şerefeli Camii kabristanında gömülüdür.
Bozoklu Mustafa Paşa · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Bozoklu Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hacı Ali Paşa
“Mart 1693'te ikinci vezir iken Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa'nın yerine 27 Mart 1693'te sadrazam oldu.”
-
Bozoklu Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor Sürmeli Ali Paşa
“Yerine Sürmeli Ali Paşa sadrazam oldu.”
-
Bozoklu Mustafa Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Amcazâde Hüseyin Paşa
“17 Eylül 1697'de Belgrad'dan aceleyle orduya yetişen Amcazâde Hüseyin Paşa sadaret kaymakamı olan Bozoklu Mustafa Paşa'nın çadırına geldi ve oradan II.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Bozoklu Mustafa Paşatr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.410-411archive.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıYılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıİlgürel, Mücteba, "Mustafa Paşa, Bozoklu" (2006) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:341-344 İstanbul:TDV Yayınları. Online: 13 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Bozoklu Mustafa Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.