Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Behzat Hâki Butak (16 Ekim 1889, Bursa - 26 Ekim 1963, İstanbul), Türk tiyatro oyuncusuydu.
Cumhuriyet döneminde Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden birisi olan sanatçı, tiyatro çevrelerinde “Büyük Behzad” veya “Baba Behzad” olarak tanındı. Darülbedayi Osmani’nin (Şehir Tiyatroları) ilk katılımcılarından biri idi. Bu kurumda oyuncu, yönetmen, yönetici, dekoratör, turne düzenleyicisi, mâlî koordinatör olarak hizmet verdi. Kayseri Gülleri başlıklı oyundaki Bodos Ağa rolü ile ünlendi. Tiyatroculuğunun yanı sıra 36 filmde çeşitli roller alarak sinema oyunculuğu yaptı.
Eski para koleksiyonu yapan sanatçı, Türk nümismatik tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır.
Hayatı
—Hayatı
1889 yılında Bursa'da doğdu. Babası Bursa Islahhanesi Başkâtibi Halil Hâki Bey idi.
Tiyatroyla ilk karşılaşması Mihaliç'e gelen "Gavril Tiyatro ve Cambaz Kumpanyası"nı seyretmesiyle oldu.
1906'da babasının ölümü üzerine İstanbul'a giderek Mercan İdadisi'ne girdi. Namık Kemal'in yapıtlarını getirdiği için okuldan uzaklaştırılınca ve Ticaret Okulu'na geçti. Resim ve tiyatroya ilgi duyuyordu. Hem ressam, hem de orta oyuncusu olan Ressam Muazzez'den resim Vahram Papazyan'dan oyunculuk dersleri aldı.
1908 Temmuz’unda amatör bir orta oyunu temsiline çıkarak tiyatro yaşamına ayak bastı. Hayatının ilk rolü: “Kavuklu arkası” idi. Ardından Muazzez'in kurduğu "Sahne-i heves" adlı toplulukla profesyonel oldu. Aynı yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'ne girerek orada bir tiyatro meydana getirdi. Şehzadebaşı'nda Letafet Apartmanı karşısında "Osmanağa" tiyatrosunda Victor Hugo'dan çevrilen "Ancelo Mari Piyer" piyesini oynadılar. Seyirci bulamayan grup dağılmak zorunda kaldı.
1909 yılında Hariciye Nezareti Behzat'ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir öğrenci grubunu, elektrik mühendisliği eğitimi için İtalya'ya gönderdi. Ancak gittikleri fabrika grevde olduğundan eğitim göremediler. Behzat, iki aylık süre içinde Roma ve Napoli’deki tiyatroları inceledi.
İstanbul’a dönüşünde "Darüttemsili Osmani” grubunda yer aldı. Fazıl Reşit ve Aktör Hüseyin Kâni Bey'in yazdıkları "Ramses" piyesinde "Kahin" rolünü oynadı. Abdürrezzak Abdi Efendi'den Tulûat tekniklerini öğrendi. Ardından Şark Dram Kumpanyası’na girdi. 1910'da Otello Kâmil ve Komik Ali Rıza Efendi'nin de bulunduğu bir toplulukla Karadeniz turnesine çıktı, ancak Giresun'da saldırıya uğradı ve canını kurtarabilmek için gizlice bir gemiye binip İstanbul'a kaçtı.
1912’de çıkan Balkan Harbi’ne gönüllü katıldı. Döndüğünde çeşitli tiyatro topluluklarında kısa süreli çalıştı. Bir oyunu oynamaya giderken Mahmud Şevket Paşa'nın suikast anını gördü.
Sigmund Weinberg'ün talebi üzerine 1914'te başlanan Himmet Ağa'nın İzdivacı filminde rol aldı. Aynı yıl Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk konservatuvarı olan Darülbedâyi'nin kurulması üzerine sınavlara girip kazandı. Ancak I. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine savaşa gönüllü katıldı. Çanakkale cephesi’nde savaştı ve kolundan yaralandı.
Mütarekeden sonra yeniden Darülbedâyi çalışmalarına katıldı. “Kayseri Gülleri” oyunundaki “Bodos Ağa” rolü ile büyük ün kazandı. 1920 de Raşit Rıza Samako ve İbnürrefik Ahmet Sekizinci'in kurdukları "Yeni Sahne''ye geçti. Raşit Rıza'nın kurduğu ''Türk Tiyatrosu''nda çalıştı. 1923 yılında tekrar Darülbedayi'ye döndü. Bu süreç içerisinde Ahmet Fehim, Galip Arcan, M. Kemal Küçük, Vasfi Rıza Zobu ve Bedia Muvahhit gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı. Ardından uzunca bir süre Muhsin Ertuğrul'la beraber çalıştı. Ertuğrul, anılarında kendisi için “Ne yaparsa yapsın, yapılması gerekenin en iyisini yapmıştır ve yapacaktır, sahne dışındaki yaşamında da her yaptığı işi kılı kırk yararcasına inceleyerek başarırdı'' demiştir.
1928 de Darülbedayi'e dönen sanatçı hayatının sonuna kadar bu kurumda çalışıp, değişik karakterleri canlandırdı. "Pinti" piyesindeki "Yahudi Azarya", "Venedikli Tâcir"deki "Şaylok" ve nihayet "Mum Söndü"deki "Şetaret Bacı" sanat hayatının en unutulmaz rolleri oldu.
Savaştan sonra Himmet Ağa'nın İzdivacı filmi ile yeniden kamera önüne geçen sanatçı; Leblebici Horhor filmi ile ününe ün kattı.
Sedef kakmacılığından, cilt tezhibine, mozaikçilikten çiniciliğe kadar pek çok sanat dalına ilgi ve yeteneği vardı. Bir süre Beyoğlu'ndaki Butak Pastanesi'ni işletti. Para koleksiyonerliği yapan sanatçı, Türk nümismatik tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır. Zahir Güvemli'nin aracılığıyla “Resimli Türk Paraları" (1947) isminde Nümizmatik bir kitap yayımlamıştır.
Son olarak 1960 yılında Tepebaşı Dram Tiyatrosu’nda Aydın Gün’ün kurduğu İstanbul Operası’nda sözlü rol aldı. 1962’de Yıldız Kenter ile birlikte İlhan İskender Tiyatro Ödülü’nü kazandı. 1963 yılında hayatını kaybetti. Suat Taşer ölümünden sonra Cumhuriyet gazetesindeki köşe yazısında “Aktörün ölümü yıldız kaymasına ne kadar benziyor! Kayma sırasında hızla uzanan ışıktan bir yol, sonra hemen ardından, hiçbir şey olmamış gibi kopkoyu, zifiri bir karanlık... ” diye yazıyordu.
Behzat Butak · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1889
Behzat Hâki Butak (16 Ekim 1889, Bursa - 26 Ekim 1963, İstanbul), Türk tiyatro oyuncusuydu.
Önemli eserler tek kaynak -
1906
1906'da babasının ölümü üzerine İstanbul'a giderek Mercan İdadisi'ne girdi.
Miras tek kaynak -
1908
1908 Temmuz’unda amatör bir orta oyunu temsiline çıkarak tiyatro yaşamına ayak bastı.
İlk üretimler tek kaynak -
1909
1909 yılında Hariciye Nezareti Behzat'ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir öğrenci grubunu, elektrik mühendisliği eğitimi için İtalya'ya gönderdi.
Eğitim tek kaynak -
1910
1910'da Otello Kâmil ve Komik Ali Rıza Efendi'nin de bulunduğu bir toplulukla Karadeniz turnesine çıktı, ancak Giresun'da saldırıya uğradı ve canını kurtarabilmek için gizlice bir gemiye binip İstanbul'a kaçtı.
Önemli eserler tek kaynak -
1912
1912’de çıkan Balkan Harbi’ne gönüllü katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1914
Sigmund Weinberg'ün talebi üzerine 1914'te başlanan Himmet Ağa'nın İzdivacı filminde rol aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1920
1920 de Raşit Rıza Samako ve İbnürrefik Ahmet Sekizinci'in kurdukları "Yeni Sahne''ye geçti.
Önemli eserler tek kaynak -
1923
1923 yılında tekrar Darülbedayi'ye döndü.
Önemli eserler tek kaynak -
1928
1928 de Darülbedayi'e dönen sanatçı hayatının sonuna kadar bu kurumda çalışıp, değişik karakterleri canlandırdı.
Önemli eserler tek kaynak -
1947
Zahir Güvemli'nin aracılığıyla “Resimli Türk Paraları" (1947) isminde Nümizmatik bir kitap yayımlamıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1960
Son olarak 1960 yılında Tepebaşı Dram Tiyatrosu’nda Aydın Gün’ün kurduğu İstanbul Operası’nda sözlü rol aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1962
1962’de Yıldız Kenter ile birlikte İlhan İskender Tiyatro Ödülü’nü kazandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
1963 yılında hayatını kaybetti.
Miras tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Behzat Butak hayat hikâyesinde anıyor Abdürrezzak Abdi Efendi
“Abdürrezzak Abdi Efendi'den Tulûat tekniklerini öğrendi.”
-
Behzat Butak hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Fehim
“Bu süreç içerisinde Ahmet Fehim, Galip Arcan, M.”
-
Behzat Butak hayat hikâyesinde anıyor Bedia Muvahhit
“Kemal Küçük, Vasfi Rıza Zobu ve Bedia Muvahhit gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı.”
-
Behzat Butak hayat hikâyesinde anıyor Mahmud Şevket Paşa
“Bir oyunu oynamaya giderken Mahmud Şevket Paşa'nın suikast anını gördü.”
-
Behzat Butak hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul
“Ardından uzunca bir süre Muhsin Ertuğrul'la beraber çalıştı.”
-
Behzat Butak kendi hikâyesinde anılıyor Burhanettin Tepsi
“Muhsin Ertuğrul, İsmail Galip Arcan, Afife Jale, Bedia Muvahhit, Kemal Emin Bara, Şadi Karagözoğlu ve Behzat Butak gibi tiyatrocuların yetişmesinde emeği geçti.”
-
Behzat Butak kendi hikâyesinde anılıyor Ergun Köknar
“Muhsin Ertuğrul'un ve Behzat Butak’ın himayesinde öğrenim gördü.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Behzat Butaktr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"50 yıl önce "Baba Behzat"ı kaybettik". Atlas Tarih, 22. sayı.erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTansu Bele, Tiyatromuzun Behzad Baba’sını Saygıyla Anıyoruz, Sanathayati.tv 06.10.2014[ölü/kırık bağlantı]sanathayati.tv · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Vasfi Rıza Zobu, Türk Tiyatrosu'ndan Portreler:Büyük Behzad, Türk Tiyatrosu dergisi" (PDF). 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Ağustos 2015.earsiv.sehir.edu.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Tiyatronun Behzat Baba'sı, Tiyatromuzesi.org sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2015.arşiv · tiyatromuzesi.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Butak,Behzat Hâki, Bursa Gazeteciler Cemiyeti web sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015". 12 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2015.bgc.org.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Paranın Tarihi, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü web sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015". 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2015.arşiv · www.darphane.gov.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"İlhan İskender ödülünü Yıldız Kenter ve Behzat Butak kazandı, Ses dergisi, 1962". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2015.oguztopoglu.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıŞahin, Hilmi Zafer (24 Ağustos 2023). "Dolu dolu bir yaşam: Behzat Haki Butak". www.istdergi.com. 25 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2024.arşiv · www.istdergi.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Behzat Butak” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
9 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.