Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Bayram Paşa ya da Ladikli Bayram Paşa olarak da bilinir (ö. 26 Ağustos 1638), IV. Murad saltanatında 2 Şubat 1637 - 26 Ağustos 1638 tarihleri arasında bir yıl altı ay yirmi iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Aynı zamanda I. Ahmed'in kızı Hanzade Sultan'ın eşidir. İstanbul'un Bayrampaşa ilçesi onun adını taşımaktadır.
Hayatı
—Hayatı
İstanbul doğumlu ve Türk asıllıdır. Aslen Samsun'un Ladik ilçesinden olup babasının adı tarihi kaynaklarda ‘Kurt Ağa’ olarak geçmektedir.
Enderun'da eğitim gördü. Çıkışta çuhadar-ı şehriyari oldu. 1621'de ilk defa yeniçeri ağası olarak tayin edilmekle beraber bir gün sonra tenzil edilip "turnacıbaşı" olarak görev verildi. 1623 yılında da Yeniçeri Ağası olmuştur. Aynı yıl içinde Yeniçeri Kethüdası olarak atanan Bayram Paşa, I. Ahmed'in kızı Hanzade Sultan'la evlenmiştir. Bayram Ağa böylece “damad-ı şehriyari” (padişah damadı) olarak Osmanlı tarihinde bir ilke imza atmıştır. Tarihçi Reşat Ekrem Koçu'ya göre; Turnacıbaşı rütbesinde bir subayın, vezirlik makamına çıkmadan bir sultanla evlenmesi oldukça istisnai bir durumdur. Bir rivayete göre bunun tek nedeni, Bayram Ağa'nın emsalsiz bir erkek güzeli olmasıdır. Son derece yakışıklı bir erkek olan Bayram Paşa, Hanzade Sultanı kendisine aşık etmeyi başarmış ve evlenmiştir.
Haziran 1626'da Mısır valiliğine atandı. Bayram Paşa, valiliği boyunca Mısır halkı tarafından sevilen ve saygı duyulan bir isim olmuştur. 1628 yılında İstanbul'a çağrılan Bayram Paşa, kubbe veziri yapılmıştır. Ancak bu dönemde veziriazam Hüsrev Paşa'nın, Bayram Paşa'ya yönelik entrikaları sonucu Bayram Paşa azledilerek, hapse atılacaktır. Hapiste yaklaşık bir hafta kalan Bayram Paşa, padişah IV. Murad tarafından önce hapisten çıkarılmış, daha sonra eski görevine yeniden getirilmiştir. 1635 yılında altıncı vezirlikten ikinci vezirliğe yükselen Bayram Paşa, sarayda büyük bir nüfuza sahip olmuştur. Sultan 4. Murad'ın Revan Seferi sırasında sadaret kaymakamlığı (başbakan vekilliği) yaparak, sefer boyunca padişah ve sadrazamın yerine İstanbul'u yönetmiştir.
IV. Murad saltanatında 2 Şubat 1637'de Tabanıyassı Mehmed Paşa'nın azli ile sadrazamlığa yükseldi. Bayram Paşa, Osmanlı'nın İran ve Bağdat seferleri sırasında aktif rol almıştır. Bayram Paşa, sadrazamlığı sırasında şair Nef'i'yi idamı ettirmesi ile de tanınmaktadır. IV. Murad 'ın, Nef'i'den bir daha hicviye yazmaması istemesinden sonra Nef'i, sözünü tutmamış ve IV. Murad'ın eniştesi Bayram Paşa'yı hicvetmiştir. Bayram Paşa'nın isteği üzerine padişah, Nef'i'yi idam ettirmiştir. Şair Nef'i, sarayın odunluğunda öldürüldükten sonra cesedi Sarayburnu'ndan denize atılmıştır. Öte yandan bir kısım tarihçi padişaha çok yakın olan bir şairin, sadrazam tarafından idam ettirilemeyeceğini ileri sürmektedir.
Padişahın Bağdat Seferi sırasında, Ağustos 1638'de Urfa yakınlarında Celab mevkiinde aniden ölmüştür. Bir kalp krizi ya da beyin kanaması sonucu öldüğü tahmin edilmektedir. Bayram Paşa'nın kabri, İstanbul'un Haseki semtinde bulunan Keçi Hatun Mahallesi'nde kendi yaptırdığı külliyenin içinde bulunmaktadır.
Bayram Paşa · diğer bölümler
Üretimleri
Büyük hayır sahibi olup şu hayır eserleri bulunmaktadır
İstanbul'da türbesi, tekkesi, sebili, mektebi ve medresesi bulunan bir külliyesi vardır.
Kayseri'de mevlevihanesi bulunmakta idi.
Birecik'te Top Dōkümhanesi kurdurmuştur.
Niğde'de eski harap bir hani yıktırarak yerine yeni bir han ve dükkanlar inşa ettirmiştir.
Adana yakınlarında Çakıt hanını yaptırmıştır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Bayram Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hüsrev Paşa
“Ancak bu dönemde veziriazam Hüsrev Paşa'nın, Bayram Paşa'ya yönelik entrikaları sonucu Bayram Paşa azledilerek, hapse atılacaktır.”
-
Bayram Paşa hayat hikâyesinde anıyor Tabanıyassı Mehmed Paşa
“Murad saltanatında 2 Şubat 1637'de Tabanıyassı Mehmed Paşa'nın azli ile sadrazamlığa yükseldi.”
-
Bayram Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Nef'î
“Murad'a bu konuda söz verse de, kalemini durduramayıp Vezir Bayram Paşa hakkında bir hicviye kaleme aldı.”
-
Bayram Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Tayyâr Mehmed Paşa
“Murat'ın Bağdat Seferi sırasında sadrazam Bayram Paşa yolda vefat edince ruznameci İbrahim Efendi'nin tavsiyesi üzerine sultan tarafından orduya çağrıldı ve kendisine 27 Ağustos 16...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Bayram Paşatr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUluçay, M. Çağatay (1992). Padişahların kadınları ve kızları. 3. baskı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0461-3. OCLC 36028164.worldcat.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAnrep, Natalia von (2016). Mahidevran die Frau des Sultans : Tragik und Ende der Sultanin Mahidevran, Gemahlin von Sultan Suleiman dem Prächitgen. Lychatz Verlag. Leipzig. ISBN 978-3-942929-36-3. OCLC 936193883.worldcat.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıUzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.385-386erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicil-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.1 say.65archive.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBazı kaynaklar Amasya doğumlu olduğunu beyan etmektedirler.erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"BAYRAM PAŞA". TDV İslâm Ansiklopedisi. 14 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022.islamansiklopedisi.org.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"BAYRAMPAŞA BELEDİYESİ". web.archive.org. 27 Aralık 2015. 27 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2022.arşiv · bayrampasa.bel.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıNaima Tarihi. C.2 s.331erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBayrampaşa Portalı[ölü/kırık bağlantı]bayrampasaportal.com · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Bayram Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
10 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.