biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Bahri Dede
Mutasavvıf ve Şair

Bahri Dede

Bahri Dede, 16. yüzyılda Bursa'da yaşamış, Melami meşrep Nakşibendi mutasavvıfı ve şairdir. Türk edebiyatının en bilinen beyitlerinden biri olan 'Cihân-ârâ cihân içindedir' mısralarının asıl sahibi olup, bu beyti şair Hayâlî Bey'e hediye etmesiyle tanınır.

01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Bahri Dede veya Bahri Baba (ö. 1566, Bursa), 16. yüzyılda Bursa'da yaşamış bir mutasavvıf ve şair.

Devrin divan şairlerinden Hayalî'nin "Bilmezler” redifli gazelinin matla beyti olan ve Türk edebiyatının en çok bilinen beyitleri arasında yer alan şu meşhur beyiti söyleyip Hayali'ye hediye eden kişi olarak bilinir: "Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler / Şu mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler"

02

Hayat hikâyesi

01Yaşamı

Doğum tarihi bilinmez; doğum yeri kimi kaynaklarda Edirne, kimilerinde Bursa olarak belirtilmiştir. Zamanın alimlerinden ilim öğrendi. Melami meşrep bir Nakşibendi idi. İlk olarak Koğacı (Kovacı) Dede Dergâhı'nda vaaz etti. Daha sonra Bursa'daki Muradiye tekkesine tayin edildi, 1566'da ölümüne kadar bu görevi sürdürdü. Nevizâde'ye göre "duası makbul bir mutasavvıf" idi.

Bahrî mahlası ile şiirler yazdı. Kaynaklarda eserlerinden söz edilmemiştir. Devrin divan şairlerinden Hayalî Bey'in kendisini ziyaret ettiği, ziyaret esnasında Hayâlî'nin arzusu üzerine şu beyiti söyleyip Hayâlî Bey'e verdiği, onun da bu beyti beş beyitlik gazele dönüştürdüğünü anlatılır:

"Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler / Şu mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler"

Kanuni Sultan Süleyman'ın Zigetvar seferine çıkmadan önce Bahri Dede'nin de duasını isteyip, orduya davet ettiği ve kendisine bir kese altın hediye ettiği anlatılır. Bu davete uyup sefere katılan Bahri Dede, rivayete göre kalenin fethedileceğini müjdelemiş ve zafer için çok dua etmiştir. Kalenin fethi ile sonuçlanan bu seferde padişah hastalanıp öldü. Seferden sonra Bursa'ya dönen Bahri Baba'nın altınları iade ettiği anlatılır. Bahri Dede, seferden hemen sonra 1566'da Bursa'da ölmüş ve tekkesinin yakınında defnedilmiştir.

03

Kaynaklar

5kaynak kaydı
5farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Bahri Dede
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kılıç, Filiz. "BAHRÎ, Şeyh Bahrî Dede". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 18 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2025.
    teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yiğiterol, Ömer Faruk (2023). "Türk tasavvuf şiirinde Nakşî gelenek". Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora tezi. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
    tez.yok.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Güleç, İsmail (23 Aralık 2022). "Ârâyı Bilmek mi Arayabilmek mi?". Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. 3 (2): 25-40. ISSN 2757-5551.
    dergipark.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Bahri Dede". ehlisunnetbuyukleri.com. 6 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2025.
    ehlisunnetbuyukleri.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Bahri Dede” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

04

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    5 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

05

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
06

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →