Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Bahaeddin Sobutay (1884, Manastır - 1956), Türk gazeteci, tercüman ve istihbaratçı.
Manastırlı Bahaeddin Bey Teşkilat-ı Mahsusa'nın Mısır'daki organizasyonunda önemli bir isimdi.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1884
Bahaeddin Sobutay (1884, Manastır - 1956), Türk gazeteci, tercüman ve istihbaratçı.
Önemli eserler tek kaynak -
1943
Manastırlı Bahaeddin bu eseri 1943 yılında Turan Aziz Beler ile Türkçeye kazandırmıştır.
Önemli eserler tek kaynak -
1953
30 Mayıs 1953'te Türk Basın Birliyinde Basın Hayatında 50 Yıl adı altında gazetecilikteki yıldönümü diğer aydınlar ve gazetecilerle birlikte kutlandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1956
Vefat ve Mirası
1956 yılında aramızdan ayrıldı.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yaşamı
1884 yılında Manastır'da doğan Bahaeddin'in biyografisiyle ilgili çok az bilgi mevcuttur. Harid Fedai Manastırlı Bahaeddin'in anne ve babasının İstanbul'a göç ettiğini ve onun hiç evlenmediğini tahmin eder. Mısır'da Jön Türk gruplarıyla birlikte hareket ettiği görülen Manastırlı Bahaeddin'in Türk gazetesinde verimli bir yazı hayatı geçirdiği görülür. Gazetede, hikâye, çeviri ve siyasi rüya türünde yazılar kaleme alır. Servet-i Fünûn şiirine ilgi duyan yazar, Tevfik Fikret'ten saygı ve övgüyle söz eder. Türk gazetesinde, Fikret'in şiirlerini kelime kadrosunda birtakım değişiklikler yaparak nesre çevirir. Meşrutiyet özlemini dile getiren hikâyeler yayımlayan yazar, bu hikâyelerini Mısır'da kitaplaştırır. Meşrutiyet'in ilanından sonra Türkiye'ye dönen yazarın bundan sonraki dönemde çok verimli bir yazı hayatının olmadığı görülür.
Yafa Jandarma Kumandanı Hasan Efendi'ye Manastırlı Bahaeddin Bey'in buraya görevlendirildiği ve güvenilir üç kişi daha seçerek bir “heyet” oluşturmaları bildiriliyordu. Ayrıca Mısır'da yapılması istenilen işlerle ilgili nizamnamenin de Bahaeddin Bey ile birlikte gönderildiği anlaşılmaktadır. Buna göre Bahaeddin Bey ile birlikte teşkilat meydana getirmeleri, işe yarar adamlar seçerek çeteler oluşturulması isteniyordu. Daha sonra Şark Cephesi'nin istihbarat şefliği ve Bakü Polis Müdürlüğü görevlerinde bulundu. Kafkas İslam Ordusu Kumandanı Nuri Paşa'nın danışmanlığını yaptı.
Sabutel (daha doğrusu Sobutay) soyadını alan yazarın Cumhuriyet devrinde rastlanılan tek eseri Almancadan yapılan Sus: Düşman Seni Dinliyor adlı çevirisidir. Manastırlı Bahaeddin bu eseri 1943 yılında Turan Aziz Beler ile Türkçeye kazandırmıştır. Kitabın basılmasındaki amaç asla Nazi propagandası yapmak değildi. Kitabın sonunda Turan Aziz Beler ve Manastırlı Bahaeddin amaçlarını şu şekilde ifade ediyorlar: “Dost ve dostluk maskesi altında yabancıya tam bir konukseverlik ve muhabbet gösteren, saf ve temiz yürekli, cömert halkımıza yabancı dilden çevirdiğimiz bu kitapta, ders ve ibret verecek, oldukça istifadeli şeyler yazılıdır. Bunun içindir ki, tercüme ve neşrini bir vatan borcu bildik!”
30 Mayıs 1953'te Türk Basın Birliyinde Basın Hayatında 50 Yıl adı altında gazetecilikteki yıldönümü diğer aydınlar ve gazetecilerle birlikte kutlandı.
02Eserleri
- Eyyâm-ı Girîzân, Osmanlı Matbaası, Kahire 1908.
- Sus: Düşman Seni Dinliyor, İbrahim Horoz Basımevi, İstanbul 1943. (Turan Aziz Beler ile birlikte Almancadan çeviri).
Üretimleri
Eyyâm-ı Girîzân, Osmanlı Matbaası, Kahire .
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Bahaeddin Sobutaytr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Bahaeddin Sobutay kimdir?". Bostabure. 20 Şubat 2020. 26 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · www.bostabure.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıPolat, Ü. Gülsüm (2010). "İngiliz İstihbaratına Göre Birinci Dünya Harbi Başlarında Ortadoğu'daki Osmanlı Ajanları" (PDF). History Studies. Cilt: 2 (Ortadoğu Özel Sayısı / Middle East Special Issue). s. 398. 10 Ağustos 2...historystudies.net · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSafi, Polat (2016). "Mirage in the Sands: The Ottoman Special Organization on the Sinai-Palestine Front". Jerusalem Quarterly (İngilizce), 66. 13 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Eylül 2025.palestine-studies.org · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAzərbaycan qəzeti (PDF) (Azerice). C. 1. Bakü: Çaşıoğlu. 2021. s. 80. 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2025.ada.edu.az · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıƏhməd, Dilqəm (25-30 Ağustos 2025). "Rəsulzadənin Türkiyədə keçirilən yubileyi - Mətbuatda 50 il" (PDF). Türküstan (Azerice). 17 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)17 Eylül 2025.anl.az · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Bahaeddin Sobutay” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
6 kaynak ve 4 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.