Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Âşık İhsanî (1932, Diyarbakır - 21 Nisan 2009, Diyarbakır), İran Azerisi kökenli Türk halk ozanıdır.
Âşık İhsanî özellikle 1970'lerde oldukça popüler olan halk ozanıdır. Yaşamı Diyarbakır'ın yoksul bir köyünde başlar. Demokrat Parti ile başladığı politik hayatına TİP ile devam eder. Sert ve açık anlatımı ile devrimcilerin ozanı olarak tanınır. İstihbarat arşivlerinde kendi tabiri ile iki el arabası dosyası bulunmaktadır.
17 Nisan 2009'da evinde yapılan belgesel çekimleri sırasında aşırı heyecan nedeniyle fenalaştı. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Cerrahi Servisi'ne yatırılan Âşık İhsanî'nin tansiyonunun yükselmesi sonucu beyin kanaması geçirdiği belirlendi. Yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan Âşık İhsanî, 21 Nisan 2009'da sabah saatlerinde yaşamını yitirdi. Diyarbakır'ın Şehitlik semtindeki mezarlıkta toprağa verildi.
Hayatı
—Hayatı
Asıl adı İhsan Sırlıoğlu'dur. 1932 yılında Diyarbakır’da İran Azerisi asıllı bir aileye doğar, küçük yaşta şiir yazmaya başlar. İki yaşında iken babası Filit'i kaybeder ve annesi tarafından sıkıntılı ve yoksul bir ortamda büyütülür. Çalışmak için sürekli diğer köylere ve şehirlere gitmeye başlar. 17 yaşındayken İstanbul Büyükçekmece Mimarsinan Köyü'nde maden ocağında çalışmaya başlar. Maden kapanınca lastik fabrikalarında çalışır daha sonra Erzurum'a askere gönderilir. Askerlik sonrası kendi kendine saz çalmaya başlar. Sazı ile Anadolu'yu dolaşmaya başlar. Bu seyahatlerinin birinde Manisa Tarzanı ile tanışır ve bir müddet yanında kalır. Âşık İhsanî türkülerini Güllüşah ismindeki hayali bir kıza söylemektedir. 1957 yılında Uşak Şeker Fabrikası'nda çalışmaya başlar. Uşakta bir hapishane müdürü ona senin Güllüşah'ı bulduk der, kız her ne kadar İhsanî'nin hayallerindeki Güllüşah değilse de bu kızla evlenir. İhsanî ona da saz çalmayı öğretir ve Âşık İhsanî ve Güllüşah olarak şehir şehir dolaşmaya başlarlar. Bu ikili halk tarafından oldukça ilgi görmeye başlar.
Âşık İhsanî ve Güllüşah adlı kitapları yapılır. 1958’de Ankara Radyosu Yurttan Sesler programının şefi Muzaffer Sarısözen tarafından programa davet edilir. Her hafta Çarşamba günleri Güllüşah ile birlikte radyoda türkü söylemeye başlarlar.
Bu esnada Celâl Bayar ve Adnan Menderes ile tanışır ve görüşmeye başlarlar. DP'nin mitingleriyle Türkiye'de dolaşmaya başlar. “Evvel Allah sonra Demokrat Parti” ve benzeri şarkılar yapar. Bu esnada 27 Mayıs Darbesi olur. Türk Ocakları’nın 51. yıldönümü dolayısıyla TRT‘de verilen bir törende alelacele sahneye çıkarılır. Sakalı göğsünde, saçı belinde bir halde sahneye çıkan İhsanî'nin söylediği şarkı Başbakan Fahri Özdilek tarafından beğenilmez. Başbakan ayağa kalkarak “Atın şu komünisti oradan …” der ve İhsanî şaşkınlık içinde kendini karakolda bulur.
Bir yıl sonra Fransızlar tarafından yapılan bir Türkiye tanıtım filminde karısı ve oğlu Garip ile birlikte yer alır.
1962'de milletvekilleri maaşlarına yapılması istenen zam ile ilgili kararın görüşüldüğü günlerde meclise giderek protesto gösterilerinde bulunur. Amerikalıların Türkiye'yi ve Türk kültürünü tanıtmak üzere hazırladığı "Turkey 1964" adlı bir filmde türküsünü seslendirmektedir. Bu türküyü söylerken görüntülerde eşi ve çocuğu da yer almaktadır.
Belçika Kültür Bakanı ile bir Türkiye ziyareti sırasında tanışır ve gezi dönüşü “Saçı ve sakalı gibi uzun görüşlü Âşık İhsanî” olarak Belçika gazetelerinde boy gösterir. Türkiye İşçi Partisi'nin kuruluşuyla birlikte sol hareketlere ilgi duymaya başlar. İlk yazdığı devrimci şiir
"Korkuyorlar, korkacaklar, korksunlar
Geliyoruz, geleceğiz, yakındır"
Şiiridir. Daha sonraki röportajlarında bu döneme kadarki yaşamını cahillik olarak tanımlayacaktır.
Bu dönemde Ağalı Dünya adlı kitabı yayınlanır. Daha önce içinde olduğu Adalet Partisi ile artık düşman olurlar. 22 Kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği kıbrıs mitingi sırasında Deniz Gezmiş ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri bayrağını yakarlar. Şiirleri birçok dergide yayınlanmaya başlar. Bu arada Çetin Altan ile tanışırlar. Çetin Altan ve sol çevreden birçok kişi onun yazdığı şiirlerin, kitapların Sovyetler Birliği'nden gönderildiğinden şüphelenmektedir. Bu şiirleri okul yüzü görmemiş birinin yazdığına inanmazlar. En son onu konunun uzmanı olan Pertev Naili Boratav’a götürürler. Boratav İhsanî’yi dinler ve “İhsanî bir halk ozanıdır.” diyerek İhsanî üzerindeki şüpheleri kaldırır.
1977'de Almanya ve Belçika’ya gider ve bu ülkelerde de televizyon programlarına katılır, ödüller alır. 1979'da Avustralya'ya gider. Son yıllarında Diyarbakır'da yaşayan Âşık İhsanî 21 Nisan 2009'da Diyarbakır'da öldü.
Âşık İhsanî · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1932
Doğum ve Erken Yıllar
1932 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1957
1957 yılında Uşak Şeker Fabrikası'nda çalışmaya başlar.
Önemli eserler tek kaynak -
1958
1958’de Ankara Radyosu Yurttan Sesler programının şefi Muzaffer Sarısözen tarafından programa davet edilir.
Önemli eserler tek kaynak -
1962
1962'de milletvekilleri maaşlarına yapılması istenen zam ile ilgili kararın görüşüldüğü günlerde meclise giderek protesto gösterilerinde bulunur.
Önemli eserler tek kaynak -
1964
Amerikalıların Türkiye'yi ve Türk kültürünü tanıtmak üzere hazırladığı "Turkey 1964" adlı bir filmde türküsünü seslendirmektedir.
Önemli eserler tek kaynak -
1967
22 Kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği kıbrıs mitingi sırasında Deniz Gezmiş ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri bayrağını yakarlar.
Eğitim tek kaynak -
1970
Âşık İhsanî özellikle 1970'lerde oldukça popüler olan halk ozanıdır.
Önemli eserler tek kaynak -
1977
1977'de Almanya ve Belçika’ya gider ve bu ülkelerde de televizyon programlarına katılır, ödüller alır.
Önemli eserler tek kaynak -
1979
1979'da Avustralya'ya gider.
Önemli eserler tek kaynak -
2009
17 Nisan 2009'da evinde yapılan belgesel çekimleri sırasında aşırı heyecan nedeniyle fenalaştı.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Âşık İhsanî hayat hikâyesinde anıyor Celâl Bayar
“Bu esnada Celâl Bayar ve Adnan Menderes ile tanışır ve görüşmeye başlarlar.”
-
Âşık İhsanî hayat hikâyesinde anıyor Pertev Naili Boratav
“En son onu konunun uzmanı olan Pertev Naili Boratav’a götürürler.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Âşık İhsanîtr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıÂŞIK İHSANÎ 4 Temmuz 2026 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. ktb.gov.trktb.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıbir Ümit var (14 Haziran 2022), Türkiye | Turkey 196426 Ocak 2025youtube.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Âşık İhsanî” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
3 kaynak ve 10 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.