biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Âşık Dertli
Halk Ozanı ve Şair · 1772–1846

Âşık Dertli Popüler kültürde

19. yüzyıl Türk halk şiirinin en güçlü temsilcilerinden biri olan Âşık Dertli, toplumsal aksaklıkları, yobazlığı ve haksızlıkları cesurca eleştirdiği taşlamalarıyla tanınan Bektaşi geleneğine bağlı bir halk ozanıdır. Hem hece hem de aruz veznini ustalıkla kull...

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1772–1845
177218101846
Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Âşık Dertli (1772, Bolu - 1846, Ankara), Türk halk ozanı. Bolu Çağa'nın Şahnalar köyünde doğdu. Asıl adı İbrahim ve mahlası Lütfi'dir. Geçimini aşık kahvelerinde saz çalıp şiir söyleyerek sağlamıştır. İstanbul, Konya ve Mısır'da bulunmuştur. Divan, halk ve tekke edebiyatlarındaki geniş kültürü sayesinde daha sağlığında yaygın bir şöhret kazanmış, divanı taş baskısıyla birçok defa basılmıştır. Fuzûlî, Âşık Ömer, Gevheri gibi şairlerin etkilerini taşıyan Dertli, çağının öbür saz şairleri gibi aruzla gazeller, divanlar, kalenderiler yazmıştır.

Sultan II. Mahmud döneminde fes giyilmesi kabul edilince fesi öven redifli bir kaside yazdı. Ödül olarak Çağa'ya ayan olarak atandı.

Divan türündeki şiirleri başarılı değildir. Asıl ününü hece vezinli şiirleriyle kazandı. Alevi-Bektaşi inançlarına bağlıdır. Ağır bir dil kullanır, şiirlerinde toplumsal eleştiri ve taşlamalar öne çıkar.

Bektaşi geleneğine bağlı toplumsal yergi içerikli şiirleri, şathiyeleri ve softalığı, yobazlığı eleştiren şiirleriyle tanınan bir halk ozanıdır. Taşlamalarıyla ünlüdür.

Önce Halveti tarikatine girdiği daha sonra Bektaşiliğe yöneldiği söylenen Dertli, 1846 yılında Ankara’da ölmüştür.

02

Popüler kültürde

—Popüler kültürde

Aşık Dertli bu taşlamayı döneminde “saz çalmanın günah olduğunu, şeytanların saz çalan kişinin başına toplandığını” söyleyenleri eleştirmek için yazmıştır. 2001 yılında Pentagram adlı heavy metal grubu bu taşlamasını şarkıya çevirmiştir.

Şeytan Bunun Neresinde

Telli sazdır bunun adıNe ayet dinler ne kadıBunu çalan anlar kendiŞeytan bunun neresinde

Venedik'ten gelir teli Ardıç ağacından kolu Be Allah'ın sersem kulu Şeytan bunun neresinde

Abdest alsan aldın demez Namaz kılsan kıldın demez Kadı gibi haram yemez Şeytan bunun neresinde

İçinde mi dışında mı Burgusunun başında mıGöğsünün nakışında mı Şeytan bunun neresinde

Dut ağacından teknesi Kirişten bağlı perdesi Behey insanın teresi Şeytan bunun neresinde

Dertli gibi sarıksızdır Ayağı da çarıksızdır Boynuzu yok kuyruksuzdur Şeytan bunun neresinde

← Âşık Dertli profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1846

    Âşık Dertli (1772, Bolu - 1846, Ankara), Türk halk ozanı.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 2001

    2001 yılında Pentagram adlı heavy metal grubu bu taşlamasını şarkıya çevirmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Âşık Dertli I. Mahmud II. Mahmud Âşık Şem-î
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Âşık Dertli hayat hikâyesinde anıyor I. Mahmud
  • Âşık Dertli hayat hikâyesinde anıyor II. Mahmud
  • Âşık Dertli kendi hikâyesinde anılıyor Âşık Şem-î

    “Âşık Dertli, Şem-î'nin şiire olan yeteneğini fark etti ve onunla ilgilenmeye başladı.”

05

Kaynaklar

4kaynak kaydı
3farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
2zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Âşık Dertli
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Âşık Dertli - TEİS". 22 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2023.
    teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Aşık Dertli: Hayatı, Biyografisi, Eserleri ." antoloji.com. 22 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2023.
    antoloji.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Şeytan Bunun Neresinde? Şiiri - Aşık Dertli". antoloji.com. 22 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2023.
    antoloji.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Âşık Dertli” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 2 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Ecem Cumert

Kültür & Sanat · d. 1998

aynı alan · kültür & sanat

Aydın İnal

Tıp profesörü ve eski Erciyes Üniversitesi rektörü · 1939–1988

aynı alan · kültür & sanat

Ali Rıza Tansu

Bir futbolcuydu · 1913–1979

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →