biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Ali Kılıç
Asker ve siyasetçi · 1885–1971

Ali Kılıç Hayatı

Bilinen diğer adları: Kılıç Ali

Ali Kılıç ya da bilinen adıyla Kılıç Ali (1885, Beşiktaş - 14 Temmuz 1971, İstanbul), Türk asker ve siyasetçi. Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün kurucuları arasındadır.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
188519301971
Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Ali Kılıç ya da bilinen adıyla Kılıç Ali (1885, Beşiktaş - 14 Temmuz 1971, İstanbul), Türk asker ve siyasetçi. Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün kurucuları arasındadır.

02

Hayatı

—Hayatı

Baba tarafı Rodos'tan gelme "Hüsrevoğulları" sülalesine mensup olup sülalenin diğer bir adı da "Yeşilimamoğulları"dır. Babasının anne tarafı ise Kafkasya'dan 1800'lü yılların sonunda Hendek'e göçen Abhazlardandır. Babası Tevfik Bey askerdir ve Saray Muhafız Kıtasında miralaylığa kadar yükselmiştir. Annesi Demsaz Hanım ise genç yaşta Osmanlı Sarayına verilmiş, orada yetişmiş, daha sonra da "çırağ" edilerek Tevfik Bey'le evlendirilmiştir. Asaf bu ailenin tek erkek ve en büyük çocuğudur. Vesiret, Naime ve Nedime isminde üç tane de kız kardeşi vardır.

3 Mart 1906 tarihinde İstanbul Gedikli Küçük Zabit Mektebi'ni (Astsubay Okulu) bitirir. Harp okulu öğrencisi olmamasına rağmen başarılı hizmetleri nedeniyle 1909'da teğmenliğe, 1915'te üsteğmenliğe yükseldi. Balkan Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi'nde görev aldı ve bu sırada bacağından yaralandı. Asaf Üsteğmen İstanbul'da görev yaparken karargah çadırının hemen yanında bulunan bir konaktaki Hümeyra adındaki bir kıza uzaktan aşık olur. Bacağındaki yaranın tedavisi için Almanya'ya giden Asaf 1916 yılında dönüşünde Bakırköy'de yaşayan güzel kızı bulup evlenmiş. 1918 yılında yüzbaşılığa terfi eder. Bu sırada "Birinci Sınıf Harp Nişanı" ile taltif edilir. Ardından Genelkurmay Başkanı Enver Paşa'nın kardeşi Nuri Paşa'nın yaveri olarak Kafkas İslam Ordusu'na katılarak Bakü'ye gitti.

Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yenilgiye uğraması üzerine İstanbul'a döndü.

Birinci Dünya Savaşından sonra İstanbul'dadır. Bu sırada eski komutanlarından Nuri Paşa'nın kendilerine haber yollamasıyla Orta Asya'da bulunan Enver Paşa'nın yanına gitmek için arkadaşları Yüzbaşı Selim (Yörük) ve Yüzbaşı Osman (Tufan) ile birlikte Orta Asya'ya gitmek için çareler ararlar. Ancak ellerinde para yoktur ve bu sorunu halletmek için geçmiş yıllardan tanıdıkları İttihat Terakki'nin eski mesul muhasibi Celal Bey'e (Bayar) (Galip Hoca adıyla da bilinir) başvururlar. Celal Bey onlara "İstediğiniz parayı vereyim, Orta Asya'ya gidin. Enver Paşa'nın ordusuna katılın, ama iyi düşünün; geri döndüğünüzde acaba Anadolu'yu yerinde bulabilecek misiniz? Bana kalırsa Sivas'a gidip Mustafa Kemal'e katılın." der. Bunun üzerine arkadaşları ile birlikte Anadolu'ya geçerek 1 Eylül 1919'da Mustafa Kemal'in Sivas'taki karargahına ulaşır. Ancak Mustafa Kemal, Enver Paşa'nın adamları olarak bildiği bu üç genci önce kabul etmek istemez, onları "Enver Paşa'nın casusları olarak görür. Yine de Asaf Bey Mustafa Kemal'in verdiği her görevi yerine getirir, sonra da bir sınavdan geçer. Mustafa Kemal nedense Asaf ismini beğenmediğinden nereli olduğunu sorar. "İstanbulluyum. Beşiktaş Valideçeşme Kılıç Ali Mahallesi'ndenim" cevabını alınca Asaf Bey'e Kılıç Ali ismini verip arkadaşları ile birlikte Güney Cephesinde Ayıntab (Antep) ve Maraş'ta görevlendirir.

28 Ekim 1919 tarihinde Mustafa Kemal Paşa tarafından Maraş, Antep yöresinde Ayıntab-Maraş ve Havalisi Kuvâ-yi Milliye Komutanı olarak Kuvâ-yi Milliye'yi kurmakla görevlendirildi. Fransız ve Ermenilere karşı Milli Direnişi örgütler. Bölgede bulunan Fransız İşgal Kuvvetlerinin komutanına meydan okuyan mektuplar yazmaktan da geri durmaz. Bu göreve giderken de Mustafa Kemal Paşa'nın önerisiyle, Beşiktaş'ta oturduğu mahalleden hareketle, sonradan adı yerine geçecek olan kod adını (Kılıç Ali) aldı. Karayılan ve Şahin Bey ile birlikte çıkan ayaklanmaları ve Kırşehir İsyanı'nı bastırdı. Keferdiz (Sakçagözü) ağası Hurşit Ağa'nın konağını karargâh olarak kullandı ve Hurşit Ağa'nın 200'den fazla silahlı adamının askeri taktiklerini koordine etti. Yine Hurşit Ağa'nın kişisel servetiyle aldığı silahların ve cephanenin bölgedeki direnişçilere ulaşmasını sağladı. Ağrı İsyanı sırasında kurulan İstiklal Mahkemeleri'nde üyelik yaptı. Başarılarından ötürü 21 Ekim 1923 tarihinde Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. II. Dönem Ankara İstiklâl Mahkemesi Üyeliği yapmıştır.

Kılıç Ali 1919 yılından 1938 yılına kadar Atatürk'ün yanından hiç ayrılmamıştır. Tarihi Park Otel'in sahibi olan Ermeni asıllı bir Türk vatandaşının zamanında anlattığına göre "Atatürk, otelde arkadaşlarıyla yemek yerken, birden elektrikler söndü. Birkaç dakika sonra yine geldi. Ortalık aydınlandığında görünen manzara şu idi: Atatürk'ün yanında bulunan Kılıç Ali ve diğer kişiler, ellerinde tabancaları, Gazi'nin üzerine vücutlarını siper etmiş bekliyorlardı."

1920-1938 yılları arasında Antep milletvekilli olarak TBMM'de bulundu. Atatürk'ün 1938 yılında ölümünden sonra Cumhurbaşkanı İnönü tarafından 1939 seçimlerinde aday gösterilmemiştir. 7 Haziran 1934 tarihinde Milis Albay rütbesiyle ordudan emekli oldu. Hurşid Ağa'nın Hatay'ın anavatana katılması için Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen'e verdiği desteğin devletle koordinasyonunu sağladı. Kılıç Ali İş Bankası'nın da kurucu üyelerindendir ve banka yönetim kurulunda 1960 yılına kadar görev yapmıştır. 1961'de Yeni Türkiye Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı.

Cumhuriyet tarihinin ilk kadın seramikçisi Füreya Koral ile evlendi. Yalın Kılıç, futbolcu ve teknik direktör Gündüz Kılıç, Keskin Kılıç ve yazar Altemur Kılıç'ın babasıdır.

14 Temmuz 1971 tarihinde İstanbul'da öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı'nda defnedildi.

Ali Kılıç · diğer bölümler

← Ali Kılıç profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1885

    Ali Kılıç ya da bilinen adıyla Kılıç Ali (1885, Beşiktaş - 14 Temmuz 1971, İstanbul), Türk asker ve siyasetçi.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1906

    3 Mart 1906 tarihinde İstanbul Gedikli Küçük Zabit Mektebi'ni (Astsubay Okulu) bitirir.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1909

    Harp okulu öğrencisi olmamasına rağmen başarılı hizmetleri nedeniyle 1909'da teğmenliğe, 1915'te üsteğmenliğe yükseldi.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1916

    Bacağındaki yaranın tedavisi için Almanya'ya giden Asaf 1916 yılında dönüşünde Bakırköy'de yaşayan güzel kızı bulup evlenmiş.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1918

    1918 yılında yüzbaşılığa terfi eder.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1919

    Bunun üzerine arkadaşları ile birlikte Anadolu'ya geçerek 1 Eylül 1919'da Mustafa Kemal'in Sivas'taki karargahına ulaşır.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1920

    1920-1938 yılları arasında Antep milletvekilli olarak TBMM'de bulundu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1923

    Başarılarından ötürü 21 Ekim 1923 tarihinde Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1934

    7 Haziran 1934 tarihinde Milis Albay rütbesiyle ordudan emekli oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1938

    Atatürk'ün 1938 yılında ölümünden sonra Cumhurbaşkanı İnönü tarafından 1939 seçimlerinde aday gösterilmemiştir.

    Miras tek kaynak
  11. 1960

    Kılıç Ali İş Bankası'nın da kurucu üyelerindendir ve banka yönetim kurulunda 1960 yılına kadar görev yapmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1961

    1961'de Yeni Türkiye Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1971

    14 Temmuz 1971 tarihinde İstanbul'da öldü.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Ali Kılıç Ahmet Kılıçbay İlber Ortaylı Attila Olgaç
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Ali Kılıç kendi hikâyesinde anılıyor Ahmet Kılıçbay

    “Yazar Mehmet Ali Kılıçbay'ın babasıdır.”

  • Ali Kılıç kendi hikâyesinde anılıyor İlber Ortaylı

    “Ayrıca sınıf arkadaşları arasında Zafer Toprak, Mehmet Ali Kılıçbay ve Ümit Arslan da vardı.”

  • Ali Kılıç kendi hikâyesinde anılıyor Attila Olgaç

    “Televizyon dizisi Kurtlar Vadisi'nde "Ali Kılıç Yağızgil" rolüyle yer almıştır.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Ali Kılıç
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Arşivlenmiş kopya". 12 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2024.
    iskultur.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 19 Mayıs 1980 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 23 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 10 Nisan 1990 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 15 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 16 Temmuz 1971 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 24 Temmuz 1971 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 21 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu, Türk Parlamento Tarihi, Millî Mücadele ve T.B.M.M. I. Dönem 1919-1923 - III. Cilt: I. Dönem Milletvekillerinin Özgeçmişleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Vakfı Yayınları, Ankara, 1...
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Arşivlenmiş kopya". 12 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2024.
    bjk.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Atatürk'ün Sırdaşı Kılıç Ali'nin Anıları Derleyen: Hulusi TURGUT
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Füreya" - Ayşe Kulin, s. 46, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2004
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hatay'ın Kurtuluşu İçin Harcanan Çabalar - Tayfur Sökmen / Tarih Kurumu Yayınları - 1992
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ali Kılıç” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →