biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Alemdar Mustafa Paşa
II · 1755–1808

Alemdar Mustafa Paşa Rusçuk Ayanlığı'nı ele geçirmesi

Alemdar Mustafa Paşa veya Bayraktar Mustafa Paşa (1755, Hotin - 15 Kasım 1808, İstanbul), II. Mahmud saltanatında 29 Temmuz 1808 - 15 Kasım 1808 tarihleri arasında üç ay on sekiz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Bazı kaynaklar, Arnavut kökenli o...

Hayat çizgisi 10 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1755–1803
175517801808
Miras Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Alemdar Mustafa Paşa veya Bayraktar Mustafa Paşa (1755, Hotin - 15 Kasım 1808, İstanbul), II. Mahmud saltanatında 29 Temmuz 1808 - 15 Kasım 1808 tarihleri arasında üç ay on sekiz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Bazı kaynaklar, Arnavut kökenli olduğunu bildirir.

02

Rusçuk Ayanlığı'nı ele geçirmesi

—Rusçuk Ayanlığı'nı ele geçirmesi

1755'te Hotin'de doğmuştur. Babası Hacı Hasan adında bir yeniçeri idi. Aynı ocağa kaydolup bölüğünün sancağını taşıdığı için "Alemdar" lakabı ile anılır olmuştu.

Balkanlar'da devam eden Rus ve Avusturya savaşları bölgede merkezi otoritenin kurulmasını hemen hemen imkansızlaştırmıştı. Sınırlarda düşmana karşı savunmanın ve bölge içinde asayişin sağlanması için devlete gayrimeşru güç odaklarına bağımlı ve muhtaç hale gelmişti. Başkentten uzak bölgelerde ve özellikle Balkanlarda, "ayan" adı verilen gayri resmi yörel güç odakları devlet idaresine ortak olarak ortaya çıkmıştı. Babıâli, sınırlar içinde asayişi sağlamak ve ortaya çıkan zorbaları ve eşkıyayı temizlemek için iktidarına ortak olan ayanlardan âsi olmayan ve hâlâ sadakatini sürdürenler ile temas kurup bunları polis gücü gibi kullanmaktan başka çare bulamadı. Hükûmete bağlı olan ayanlardan biri de Rusçuk ayanı Tirsinikli oğlu İsmail Ağa idi.

Alemdar Mustafa' da, Tirsinikli oğlu İsmail Ağa'nın maiyetine katıldı ve kısa sürede büyük yararlıklar göstererek Ağa'nın takdirini kazandı. Özellikle Tirsiniklioğlu İsmail Ağa 1797'de Pazvantoğlu Osman'ın hayli kalabalık ordusunu sadece 200 kadar adamıyla püskürtüp Rusçuk'u kurtarması, bir anda bölgede adının duyulmasını ve hükûmette bile şöhret kazanmasını sağladı. Başarısından ötürü Silistre Valisi Gürcü Osman Paşa'nın teklifi üzerine "Hassa Hasekiliği" payesi verilerek ödüllendirildi. Pazvantoğlu'nun tenkili süreci içinde onu Tırnova hücumunda mağlup etmesi, sonra da eşkıya Manav İbrahim'i tepelemesiyle Alemdar Mustafa Tirsiniklioğlu İsmail Ağa'nın gözüne girdi. Önce onun yanında kapıcıbaşılığa yükseldi. 1804'te ise İsmail Ağa'nın teklifiyle Hacı Ömer Ağa'nın ölümü sonucu boşalan Hezargrad ayanlığına atandı.

1806'da Tirsiniklioğlu İsmail Ağa bir suikaste kurban gitti. Alemdar Mustafa Ağa, efendisine yapılan suikast haberini alınca Rusçuk'a gidip asayişi sağladı. Rusçuk halkından aldığı destek ile İstanbul'a temsilciler gönderildi ve Alemdar Mustafa, Rusçuk'a ayan olarak atandı.

Ayan olarak Rusçuk, Yergöğü ve Tuna sahillerinde Rus ilerleyişine engel olmak için tedbirler almaya çalıştı. Bölge tarımının gelişmesine çalışıp bu nedenle bölgede yeni su kanalları açtırdı. Çiftçiden alınan haraç gibi vergileri kaldırdı. Bu icraatı ile çift bozup bölgeden ayrılan köylüleri tekrar geri gelmeye teşvik etti.

Ayan olarak isyandan vazgeçtikten sonra Vidin muhafızlığına atanan Pazvantoğlu Osman Paşa ölünce ayanı olduğu bölgelerde faydalı, adil ve itaatkâr idaresi ile Osmanlı yüksek idarecilerini gözüne girdiği için vezirlik rütbesi ile Vidin muhafızlığı ile Silistre Eyaleti valiliğine getirildi.

1806'da başlayan 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nda önemli yararlıklar gösterdi. Rus Mareşali Mikelson'u bozguna uğratarak ordu içindeki şöhretini artırdı ve Ruslar'a karşı direncin yeni umudu oldu.

Alemdar Mustafa Paşa · diğer bölümler

← Alemdar Mustafa Paşa profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1804

    1804'te ise İsmail Ağa'nın teklifiyle Hacı Ömer Ağa'nın ölümü sonucu boşalan Hezargrad ayanlığına atandı.

    Miras tek kaynak
  2. 1806

    1806'da Tirsiniklioğlu İsmail Ağa bir suikaste kurban gitti.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1807

    1807 yılında Kabakçı Mustafa İsyanı çıktı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1808

    Alemdar Mustafa Paşa veya Bayraktar Mustafa Paşa (1755, Hotin - 15 Kasım 1808, İstanbul), II.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Alemdar Mustafa Paşa Çelebi Mustafa Paşa I. Mahmud I. Selim II. Mahmud II. Selim III. Selim IV. Mustafa Orhan Asena
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor Çelebi Mustafa Paşa

    “Sadrazam Çelebi Mustafa Paşa ve yanında ordu kalıntıları ile burada ordugahta bulunmaktaydı.”

  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Mahmud
  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Selim
  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Mahmud
  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Selim
  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor III. Selim
  • Alemdar Mustafa Paşa hayat hikâyesinde anıyor IV. Mustafa
  • Alemdar Mustafa Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Orhan Asena

    “• Hürrem Sultan (1960) • Kocaoğlan (1962) • Yalan (1962) • Kapılar (1963) • Tohum ve Toprak (1964): İdealist bir devlet adamı olan Alemdar Mustafa Paşa'yı konu edinir.”

05

Kaynaklar

10kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
4zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Alemdar Mustafa Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Enver Ziya Karal, Osmanlı Tarihi V. Cilt - Nizam-ı Cedid Devirlleri (1789-1856). Türk Tarih Kurumu. 2011. s. 87, 88.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Danişmend, İsmail Hâmi (1971). Osmanlı Devlet Erkânı, Sadr-ı-A’zamlar (Vezir-i-A’zamlar), Şeyh-ül-İslamlar, Kapdan-ı-Deryalar, Baş-Defterdarlar, Reis-ül-Küttablar. İstanbul: Türkiye Yayınevi. s. 70.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şablon:Q.Haxhihasani (1981), Thimi Mitko: Vepra, Academy of Sciences of the P.S.R. of Albania, Instituti i Kulturës Popullore, p. 261, OCLC 17071963, Mustafa Bajraktari, me origjinë prej fshatit Goskovë te Korçës, qeveri...
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1942), Meşhur Rumeli Ayanlarından Tirsinikli İsmail, Yılık Oğlu Süleyman Ağalar ve Alemdar Mustafa Paşa, (İkinci Basım), Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları ISBN 9789751622600
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu, Necdet (1999) Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak ISBN 975-329-299-6 say. 407
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu: say.408
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu: say.416
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu: say.406
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sakaoğlu: say.417
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Alemdar Mustafa Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    10 kaynak ve 4 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Münir Süleyman Çapanoğlu

Gazeteci, yazar ve basın tarihçisi · 1894–1973

aynı alan · kültür & sanat

Gönül Tekin

Kültür & Sanat

aynı alan · kültür & sanat

Elmas Mehmed Paşa

Kültür & Sanat

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →